XX asr talonchiligi (hajviya) [Anvar Obidjon]

XX asr talonchiligi (hajviya) [Anvar Obidjon]
XX asr talonchiligi (hajviya) [Anvar Obidjon]
Shahri azimning militsiyasi oyoqqa turdi. Jinoyat qidiruv boʻlimi hordiqdagi xodimlarini shoshilinch chaqirib oldi. Militsiya maktabi talabalari hisobiga kuchaytirilgan avtoinspektorlar jamiki yoʻl va yoʻlsimon joylar ustidan nazorat oʻrnatdi. Drujinachilarga paxtavon oʻqli qurollar berilib, vokzallar, aeroportlar, bozor-guzarlarga tarqatildi. Dala-dasht, koʻl-daryo zonalarini kuzatish ovchilar va baliqchilar jamiyati a’zolarining zimmasiga yuklandi. Chet el sayohatida yurgan tajribali izquvar Mastonov Avstraliyadan, xalqaro musobaqada qatnashayotgan dovruqli iskovuch Shoʻrka esa Jakartadan qaytarib kelindi.
Mastonov odatdagidek ishni bir chekkadan, ombor qorovulini tergov qilishdan boshladi.
– Hovliqilmasin, otaxon, – deya qorovulning hayajonini bosishga tirishdi u. – Chuqur oʻylab koʻrilib, aniq-aniq javob qilinsin. Talonchining qiyofasi?
– Turqimi? Turqi sovuq! – zardali tovushda soʻz qotdi qorovul.
– Qaytaraman, oʻpka bosib olinsin! – deb ogohlantirdi Mastonov. – Voqea bir boshdan gapirilsin. Yolgʻon qoʻshilmasin. Uxlab qolingan boʻlsa, yashirilmasin.
Oxirgi gapni eshitib, qorovul tergovchini jerkib tashladi:
– Ie, vey, tik turganda qorovulxonamga zoʻrgʻa sigʻaman-u, uxlab boʻlarkanmi? Buni ustiga, toʻrt-besh kundan beri qulogʻim ogʻriydi. Kechayam bemahalda yomon loʻqillatdi. Bildimki, doridan tomizmasam tinchitmaydi… Muni qarang, nachaylik, quloq ogʻriqqa eng zoʻr davo yosh bolaning peshobi ekan. Birinchida oʻqiydigan nevaram bor, kenjasidan kattasi, shu tirmizak desangiz har kuni bizga dori yetishtirib beradi. Qoʻliga bitta shakolatni ushlataman-u, endi joʻmrakni oching, deb pivaxoʻrlardan qolgan shishani tutaman, tezda childiratadi...
– Gap aylantirilmasin!
– Xullasi kalom, oʻsha dorini qoʻlga olganimni bilaman, eshikning zulfi uzilib, xirom etikka oʻxshagan bir gursimos ustimga bostirib kirdi. Mardakdek qotib qoldim. U indamasdan changalimdagi shishani yulqib, chaypab koʻrdi, «Oltinchinikimi?» deb soʻradi. Battolni qarang-a, oltita nabiram borliginiyam bilarkan. Men toʻgʻrisini aytdim, «beshinchiniki», dedim. Shunda u dorini koʻpirtirib piyolaga agʻdardi, ikki hoʻplab, bir gʻoʻlqillatdi. Piyolani qatronbop qilgani yetmagandek, achitib qoʻyibsan deb soʻkindi. Nevaram doim yonimdamidiki, darrov achimaganidan quydirsam...
– Boʻladiganini gapirilsin! – deya toqatsizlandi Mastonov.
Qorovul bir zum sukut saqlagach, xoʻrligi kelganday lunjini bujmaytirdi.
– Qoʻrqitdi meni... Otasi tengi odamni sensiradi. «Ertaga tirik yuray desang, hozircha oʻlib tur», dedi. Koʻrpachamga chalqancha uzalib, koʻzga qulf soldim, oyoq-qoʻlimni murdadek shalviratdim... Oʻlganimdan keyingi ishlarni bilmayman, nachaylik.
Mastonov gʻaladondan bolishdek albom olib, qorovulning yoniga oʻtib oʻtirdi. Suratdagilar orasida oʻsha qaroqchining bor-yoʻqligini aniqlash niyatida sahifalarni shoshmasdan varaqlashga kirishdi.
– Ie, vey, manavinisi opshepitimizning boshligʻi-ku! – deya albomni oʻzining oldiga surdi qorovul. – Yotib chiqqanmi?
Mastonov indamadi. Qorovul boshmaldogʻiga tupurib, albomni paypaslay ketdi. Oʻrtaroqdagi sahifalardan birida yana toʻxtalib: «Ie, vey, shu juvon ham oʻgʻrimi?»– deb soʻradi. Mastonov «yoʻq» degandek bosh tebratdi.
– Olib sotarmi?
– Yulib sotar, – sirli jilmaydi Mastonov.
Qorovul gapning tagiga yetib, suratga suqlandi.
– Oti nima? Qaerda turadi oʻzi?
Mastonov yuzini oʻgirib, chuqur xoʻrsindi. Qorovul albomni titkilashda davom etdi. Nihoyat, suratlardan biriga titroq barmogʻini bosib: «Mana! Mana shu!»– dedi. Endi Mastonovning oʻzi tuyqus hayajonlanib ketdi.
– Yaxshilab qaralsin... Adashilmasin, otaxon, adashilmasin.
– Aldasam, kalomullo ursin, nachaylik.
Qorovul ketishi bilanoq Mastonov temir javondagi qogʻozlarni agʻdar-toʻntar qilib, zarur papkani topdi, ayrim sahifalarni diqqat berib koʻzdan kechirgach, telefon parragini gʻildiratdi.
– Salomat boʻlinsin, oʻrtoq polkovnik. Mastonovman... Shaxsan shubha qilganimdek, ombor masalasi «Qorabuqa» laqabli nomdor talonchiga borib taqalyapti. Labbay? Delosi qoʻlimda turibdi. Juda pixini yorganlardan. Uch yoshida enasi sochiga osib yuradigan kumush tangani oʻmarib, «shara-bara»chidan surnay olgan. Ikkinchi sinfda «A’lochilar hurmat taxtasi»ni, uchinchi sinfda Avloniyning portretini, beshinchi sinfda Makarenkoning byustini oʻgʻirlagan. Uyda oʻtin yoʻq degan bahona bilan bir necha partani gumdon qilishda ayblanib, yettinchi sinfda maktabdan haydalgan. 1951 yilda N-qismga qarashli «T-34» tankini olib qochib, bozorda xaridor axtarib turganda qoʻlga tushgan. 1960 yilda omonat kassani, 1973 yilda tilla magazinni talagan. Bundan oʻn bir oy burun oxirgi jazo muddatini oʻtab chiqib, hech qanday kasb-kori boʻlmagani uchun savdo rastasida kooperativ tualet ochgan. Navbatdagi jinoyatga qoʻl urgunga qadar mazkur tualet direktorligi lavozimida uzluksiz ishlab kelgan...
Koʻp oʻtmay, «Ombor operatsiyasi»da ishtirok etayotganlarga maxsus paketlar joʻnatildi: «Barcha postlar diqqatiga! Iks kvartaldagi igrek omborni «Qorabuqa» laqabli ashaddiy qallob talagani ma’lum boʻldi. Uning tashqi qiyofasi: barzangi, yapaloq yuzida ikkita koʻz, bittadan burun va ogʻiz joylashgan. Afti qoracha, biroq betiga upa surtib olish ehtimoli bor. Alohida belgisi: qizil rangni koʻrganda asabiy gʻudranadi. Behad uddaburon – avtomashinani ikkita gʻildirakda hayday oladi, suvda oqimga qarshi minutiga uch yarim mil tezlikda suzadi, oddiy zontikka ishonib samolyotdan sakrashi mumkin, ogʻzidagi nosni besh qadam naridagi raqibning koʻziga bexato tupuradi. Qoʻlga olishda katta ehtiyotkorlik zarur. Jinoyatchining fotosurati «Tavsiyanoma»ga ilova qilinmoqda».
Izquvarlarning «gʻiz-gʻiz»i kuchaygani sayin, olomon oʻrtasida «mishmish»lar ham avjga minayotgandi.
– Qorovul chordoqda ekan. Pulemyot otib, oʻgʻriga tekkizolmabdi.
– He, attang, granatasi boʻlganda-ku... Bunaqa noyob mol saqlanadigan ombor qorovuliga granata berish kerak, oʻrtoqlar.
– Yirik banditlar hozir ham bor ekan-da, a?
– Oʻv, yaxshilar, oʻzi nima gap?
– Vo, haliyam gʻaflatdamilar? Eshitmadingizmi? «Shira-shirgʻoq» univermagining omboriga tomteshar tushibdi. Ilgʻorlarga roʻyxat bilan beriladigan shakardan bir qopini paqqos urib ketganmish-a!..
YOZUVCHIDAN QOʻSHIMCHA: magazinlarda shakar tiqilib yotadigan kun balki yaqindir. Ammo bu, oʻshanda satiraning ham kuni bitadi, degani emas.

1988
Mualifning boshqa asaralari
1 Aspan attorning arizalari (hajviya) [Anvar Obidjon] 711
2 Ayollar va xayollar (hajviya) [Anvar Obidjon] 689
3 Аспан атторнинг аризалари (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 558
4 Аёллар ва хаёллар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 750
5 Babangida (hajviya) [Anvar Obidjon] 563
6 Baqalarning niyati buzuq (hajviya) [Anvar Obidjon] 719
7 Bayram intyervyusi (hajviya) [Anvar Obidjon] 547
8 Berkinib olgan sirgʻacha (hikoya) [Anvar Obidjon] 781
9 Bezgakshamol-2 (hajviy hangomalar) [Anvar Obidjon] 1295
10 Boymamat Beshinchi (hikoya) [Anvar Obidjon] 599
11 Buguncha bayram... (hajviya) [Anvar Obidjon] 558
12 Buzoq guvohlikka chaqirilsin! (hajviya) [Anvar Obidjon] 531
13 Бабангида (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 524
14 Байрам интервюси (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 553
15 Бақаларнинг нияти бузуқ (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 612
16 Безгакшамол-2 (ҳажвий ҳангомалар) [Anvar Obidjon] 662
17 Беркиниб олган сирғача (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 563
18 Боймамат Бешинчи (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 550
19 Бугунча байрам... (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 541
20 Бузоқ гувоҳликка чақирилсин! (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 508
21 Dardingni stadionda ayt (hajviya) [Anvar Obidjon] 681
22 Davolanish (hajviya) [Anvar Obidjon] 514
23 Даволаниш (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 504
24 Дардингни стадионда айт (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 488
25 Eh, la’nati ombor… [Anvar Obidjon] 800
26 Eh, shoʻrlik erkaklar! (hajviya) [Anvar Obidjon] 642
27 Eng iste’dodli oʻlik (hajviya) [Anvar Obidjon] 561
28 Энг истеъдодли ўлик (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 447
29 Эҳ, лаънати омбор… [Anvar Obidjon] 657
30 Эҳ, шўрлик эркаклар! (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 536
31 Gulixonning gulzorchasi (hikoya) [Anvar Obidjon] 518
32 Гулихоннинг гулзорчаси (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 475
33 Hakka xolaning igʻvolari (hikoya) [Anvar Obidjon] 584
34 Halokatdan asrovchilar (hajviya) [Anvar Obidjon] 510
35 Hemma Malina (hajviya) [Anvar Obidjon] 513
36 Ҳакка холанинг иғволари (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 594
37 Ҳалокатдан асровчилар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 484
38 Ҳемма Малина (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 521
39 Impoʻrtbop yigit (hajviya) [Anvar Obidjon] 578
40 Импўртбоп йигит (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 466
41 Jaqqi (hikoya) [Anvar Obidjon] 813
42 Жаққи (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 516
43 Kambagʻalbop Gulmatiy (hajviya) [Anvar Obidjon] 976
44 Kasofati temirtak (hajviya) [Anvar Obidjon] 465
45 Keksa yamoqchi (hikoya) [Anvar Obidjon] 523
46 Kemaga tushganning joni bir (hajviya) [Anvar Obidjon] 632
47 Kezargon Boychechak (qissa) [Anvar Obidjon] 787
48 Камбағалбоп Гулматий (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 438
49 Кезаргон Бойчечак (қисса) [Anvar Obidjon] 499
50 Кекса ямоқчи (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 512
51 Кемага тушганнинг жони бир (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 711
52 Madaniy zoʻravonlik (hajviya) [Anvar Obidjon] 724
53 Maqolasiz sarlavha (hajviya) [Anvar Obidjon] 596
54 Maqtanchoq (hikoya) [Anvar Obidjon] 1017
55 Marayim gʻijjak (hajviya) [Anvar Obidjon] 608
56 Menga til oʻrgatmoqchi boʻlishgani (h... [Anvar Obidjon] 708
57 Meshpolvonning janglari [Anvar Obidjon] 3681
58 Ming soʻmlik poʻstak (hajviya) [Anvar Obidjon] 593
59 Mirzaqand naynovning hasratlari (hajviya) [Anvar Obidjon] 505
60 Mishmishali (hajviya) [Anvar Obidjon] 521
61 Маданий зўравонлик (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 448
62 Марайим ғижжак (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 431
63 Мақоласиз сарлавҳа (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 457
64 Мақтанчоқ (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 548
65 Менга тил ўргатмоқчи бўлишгани (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 467
66 Мешполвоннинг жанглари [Anvar Obidjon] 650
67 Минг сўмлик пўстак (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 458
68 Мирзақанд найновнинг ҳасратлари (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 432
69 Мишмишали (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 468
70 Nishon buqoq va ritmik gimnastika (ha... [Anvar Obidjon] 673
71 Nokdaun (hajviya) [Anvar Obidjon] 477
72 Нишон буқоқ ва ритмик гимнастика (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 547
73 Нокдаун (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 503
74 O...o...jon (hikoya) [Anvar Obidjon] 490
75 Odobli boʻlish osonmi? (hikoya) [Anvar Obidjon] 0
76 Ola-bula sharf (hajviya) [Anvar Obidjon] 480
77 Olovjon (hikoya) [Anvar Obidjon] 427
78 Oltiariq hangomalaridan [Anvar Obidjon] 1945
79 Oltin vasvasasi (hajviya) [Anvar Obidjon] 575
80 Oltin yurakli avtobola (qissa va hiko... [Anvar Obidjon] 4149
81 Ortigʻalining oʻzginasi (hajviya) [Anvar Obidjon] 559
82 Oshqovoqsiz satira (hajviya) [Anvar Obidjon] 584
83 Oxirgi sedanatut qissasi (hajviya) [Anvar Obidjon] 540
84 О...о...жон (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 480
85 Одобли бўлиш осонми? (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 0
86 Ола-була шарф (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 486
87 Олий табақали меҳмонлар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 490
88 Оловжон (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 470
89 Олтиариқ ҳангомаларидан [Anvar Obidjon] 504
90 Олтин васвасаси (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 465
91 Олтин юракли автобола (қисса ва ҳикоялар) [Anvar Obidjon] 658
92 Ортиғалининг ўзгинаси (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 473
93 Охирги седанатут қиссаси (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 420
94 Ошқовоқсиз сатира (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 464
95 Pidboʻl (hajviya) [Anvar Obidjon] 501
96 Poygakdagilar (hajviya) [Anvar Obidjon] 506
97 Poʻpisaning ogʻirligi qancha? (hajviya) [Anvar Obidjon] 0
98 Пидбўл (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 514
99 Пойгакдагилар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 475
100 Пўписанинг оғирлиги қанча? (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 0
101 Qadrdon yigʻilar (hikoya) [Anvar Obidjon] 560
102 Qiygʻirakning shamoli (hajviya) [Anvar Obidjon] 530
103 Qora bodring (hajviya) [Anvar Obidjon] 518
104 Qorinbotir (doston) [Anvar Obidjon] 892
105 Qoʻgʻirchoqlar (hikoya) [Anvar Obidjon] 766
106 Qoʻlaqabli bogʻkursi (hajviya) [Anvar Obidjon] 647
107 Quvish (hajviya) [Anvar Obidjon] 517
108 Қадрдон йиғилар (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 457
109 Қийғиракнинг шамоли (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 597
110 Қора бодринг (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 469
111 Қоринботир (достон) [Anvar Obidjon] 477
112 Қувиш (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 511
113 Қўлақабли боғкурси (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 427
114 Қўғирчоқлар (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 497
115 Restoranda tanishganlar (hajviya) [Anvar Obidjon] 629
116 Ресторанда танишганлар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 495
117 Serkaxonim (hajviya) [Anvar Obidjon] 523
118 Sotti satang hayotidan (hajviya) [Anvar Obidjon] 506
119 Sovigan koʻngil (hajviya) [Anvar Obidjon] 623
120 Soʻlim xiyobonda (hajviya) [Anvar Obidjon] 573
121 Sudxoʻrning ziyofati (hajviya) [Anvar Obidjon] 569
122 Серкахоним (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 514
123 Совиган кўнгил (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 488
124 Сотти сатанг ҳаётидан (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 526
125 Судхўрнинг зиёфати (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 420
126 Сўлим хиёбонда (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 462
127 Talablarga binoan (hajviya) [Anvar Obidjon] 490
128 Tip-tiniq vujud (hikoya) [Anvar Obidjon] 445
129 Tomoqqa taqaladigan gap (hajviya) [Anvar Obidjon] 582
130 Toʻgʻon Takayevning qoshiqbozi (hajviya) [Anvar Obidjon] 568
131 Toʻnni teskari kiyish (hajviya) [Anvar Obidjon] 743
132 Toʻporicha gap-gashtaklar (hajviya) [Anvar Obidjon] 572
133 Tushuntirish xati (hajviya) [Anvar Obidjon] 1021
134 Tutunfurush (hajviya) [Anvar Obidjon] 594
135 Талабларга биноан (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 437
136 Тип-тиниқ вужуд (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 483
137 Томоққа тақаладиган гап (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 445
138 Тутунфуруш (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 435
139 Тушунтириш хати (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 832
140 Тўнни тескари кийиш (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 473
141 Тўпорича гап-гаштаклар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 478
142 Тўғон Такаевнинг қошиқбози (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 471
143 Uch ogʻa-ini (hikoya) [Anvar Obidjon] 675
144 Uyquda nimalar boʻlmaydi! (hikoya) [Anvar Obidjon] 754
145 Уйқуда нималар бўлмайди! (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 443
146 Уста Гулматнинг жумбоғи (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 443
147 Уч оға-ини (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 509
148 Val… valay… (hajviya) [Anvar Obidjon] 696
149 Вал… валай… (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 662
150 XX аср талончилиги (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 458
151 Xizmatchilik-da, xizmatchilik (hajviya) [Anvar Obidjon] 531
152 Xorij radiosi va... kalish (hajviya) [Anvar Obidjon] 582
153 Xususiy koʻprikcha (hajviya) [Anvar Obidjon] 513
154 Хизматчилик-да, хизматчилик (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 498
155 Хориж радиоси ва... калиш (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 490
156 Хусусий кўприкча (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 489
157 Yerliklar (hajviya) [Anvar Obidjon] 543
158 Ерликлар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 506
159 Ziyodbotirdan boshqasi topiladi (hajviya) [Anvar Obidjon] 553
160 Ziyolicha olishuv (hajviya) [Anvar Obidjon] 559
161 Зиёдботирдан бошқаси топилади (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 442
162 Зиёлича олишув (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 455
163 Oʻshaning erimikan? (hajviya) [Anvar Obidjon] 0
164 Ўшанинг эримикан? (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 0
165 Gʻilay sichqon (hajviya) [Anvar Obidjon] 618
166 Ғилай сичқон (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 439
167 Shiliqabiliq (hajviya) [Anvar Obidjon] 488
168 Shomurod hasibfurushning futbolga bor... [Anvar Obidjon] 446
169 Shubha (hajviya) [Anvar Obidjon] 518
170 Shumqadam (hajviya) [Anvar Obidjon] 496
171 Шилиқабилиқ (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 461
172 Шомурод ҳасибфурушнинг футболга борга... [Anvar Obidjon] 428
173 Шубҳа (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 494
174 Шумқадам (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 417
175 Chakalakzor afsonasi (hajviya) [Anvar Obidjon] 615
176 Чакалакзор афсонаси (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 648
Tavsiya qilamiz
Яндекс.Метрика