Joʻr ovoz boʻlib (hikoya) [Aziz Nesin]

Oʻsha paytlarda Istanbulda hovli-joyimiz boʻlguchi edi. Besh tanobcha yerimiz ham bor. Uydagi mushuk bilan kuchukcha birga katta boʻlganliklari uchun judayam inoq edi. Tomorqaga sabzavot ekib, bir chekkasida tovuq boqardik. Yana bir eshagimiz boʻlib, men uni Chalabiy deb chaqirardim. Jonivor nihoyatda yuvosh edi. Kuchukcha bilan mushuk ikkovi Chalabiyning ustiga chiqib olib, oʻsha yerda tong ottirgan paytlari koʻp boʻlgan. Ba’zan kuchukchaning Chalabiy bilan oʻynashgisi kelib qolar, shun¬da u yugurib borib, naq gʻajib tashlamoqchi boʻlganday akillay boshlardi. Chalabiyning esa parvoyi palak edi.
Tovuqlar kurk boʻlib, joʻja ochadigan payt keldi deguncha osmonda kalxatlar izgʻib qolardi. Mabodo birorta kalxat joʻjaga chang solmoqchi boʻlib yerga shoʻngʻisa bormi, ona tovuq darhol qanotlarini kerib, patlarin hurpaytirib olar, bolalarini xatardan ogoh qilmoqlik uchun qaqillagan ovoz chiqarardi. Buni eshitib, joʻjalar pana joylarga qochib qolishardi.
Mushuk bilan kuchukcha qaerda boʻlmasin, tovuqning nolasini eshitishlari bilanoq darhol yordamga yetib kelishardi. Joʻjalarga ozor berish uyoqda tursin, ikkoviyam ularni onaiari bilan bir safda turib kalxatlardan himoya qilishardi. Bir tomondan ona tovuq qaqillaganicha yer bagʻirlab uchib yurgan kalxatga qarab sapchisa, ikkinchi tomondan mushukcha miyovlab, kuchukcha qattiq vovillardi. Xullas, tovuq, mushuk va it baravariga joʻr boʻlib, kalxat hujumini daf qilishardi. Sheriklarining ovozini eshitgan Chalabiy boyoqish biror xatar borligini sezardi-yu, ammo bir oyogʻi zanjir bilan qoziqqa bogʻlab qoʻyilganligi uchun bor kuchi bilan hangrab yuborardi.
Bir kuni yana hovlini tovuqning qaqillashi-yu mushukning miyovlab, itning vovullashi tutib ketdi. Chalabiy ham turgan joyida hangrab yubordi. Bir payt qarasam, Chalabiy oyogʻidagi zanjirni shildiratib shu tomonga qarab irgʻishlab kelyapti. Zanjirning bir uchida temir qoziq. Bildimki, qoziqni bir amallab sugʻurib qochgan.

Chalabiy sheriklarining yoniga yetib kelgach, ikkala qulogʻini ding qilib, kallasini osmonga koʻtardi-da, tepada aylanib yurgan kalxatga qarab shunday bir boʻkirib yubordiki, asti qoʻyavering. Eshagimiz bunaqa hangraganini shu vaqtgacha hecham eshitmagan edim.

№	Muallifning boshqa asarlari
1	Gʻaroyib bolalar (roman) [Aziz Nesin] 7140
2	Ona tarbiyasi (hikoya) [Aziz Nesin] 2253
3	Ғаройиб болалар (роман) [Aziz Nesin] 1447
4	Keyin xursand boʻlasiz (hikoya) [Aziz Nesin] 1406
5	Xaloskor it (hikoya) [Aziz Nesin] 1275
6	Tulki ovlagan ayiq (hikoya) [Aziz Nesin] 1254
7	Ibratli tasodif (hikoya) [Aziz Nesin] 1221
8	Ayiqning tashakkuri (hikoya) [Aziz Nesin] 1149
9	Она тарбияси (ҳикоя) [Aziz Nesin] 1093
10	Chumchuq ovi (hikoya) [Aziz Nesin] 1069
11	Idol Branski (hikoya) [Aziz Nesin] 982
12	Халоскор ит (ҳикоя) [Aziz Nesin] 959
13	Ибратли тасодиф (ҳикоя) [Aziz Nesin] 945
14	Тулки овлаган айиқ (ҳикоя) [Aziz Nesin] 939
15	Айиқнинг ташаккури (ҳикоя) [Aziz Nesin] 934
16	Шафқатли ит (ҳикоя) [Aziz Nesin] 907
17	Кейин хурсанд бўласиз (ҳикоя) [Aziz Nesin] 906
18	Shafqatli it (hikoya) [Aziz Nesin] 891
19	Жўр овоз бўлиб (ҳикоя) [Aziz Nesin] 882
20	Идол Брански (ҳикоя) [Aziz Nesin] 880
21	Чумчуқ ови (ҳикоя) [Aziz Nesin] 764

№	Eng ko‘p o‘qilganlar
1	Gʻazallar, ruboylar [Zahiriddin Muhammad Bobur] 72867
2	Yulduzlar mangu yonadi (qissa) [Togʻay Murod] 67039
3	Sobiq (hikoya) [Said Ahmad] 50986
4	Qorakoʻz majnun (hikoya) [Said Ahmad] 48254
5	Guliston [Sa’diy] 44679
6	Gʻazallar [Nodira] 44073
7	Ot egasi (hikoya) [Shukur Xolmirzayev] 33090
8	Yulduzli tunlar (I- qism) [Pirimqul Qodirov] 32479
9	Мусульманские имена (част... [Ibn Mirzakarim al-Karnaki] 32330
10	Hikmatga toʻla olam (gʻazal, ruboiy... [Sa’diy Sheroziy] 27401

Tavsiya qilamiz