#red >>>Sever.UZ<<< #def
Traektoriya

Aerodinamika(aero... va dinamika) -Gidroaerodinamikainig havoning harakat qonunlarini va jismlar sirtida vujudga keladigan kuch qonuniyatlarini hamda jismlarning havoga nisbatan harakatini o'rganadigan bo'limi. Asosiy masalalaridan biri - uchish apparatlariga talsir etuvchi aerodinamik kuchlarni hisoblash usuli bilan ularning loyihasini ishlab chiqish. Aviasiya rivojlanganligi tufayli Aerodinamika mustaqil fan sifatida 20-asr boshlarida vujudga keldi. Samolyot qanotining ko'tarish kuchini, samolyot va uning detallari aerodinamik qarshiliklarini, havo vintining tortish kuchini hisoblash usullari nazariyasini ishlab chiqish va yaratish talab qilinadi. Qanotning ko'tarish kuchini hisoblash-ga imkon beruvchi nazariyani 20-asr boshlarida Rossiyada K. E. Siolkovskiy, N. YE. Jukovskiy va S. A. Chapligin, GermaniyadaV. Kuttoy, Angliyada F. Lanchester ishlab chiqishgan. Uchish nazariyasini ishlab chiqish bilan bir vaqtda aerodinamik laboratoriyalar qurila boshlandi. Vujudga keladigan masalalarni echish usuliga ko'ra Aerodinamika nazariy va tajriba Aerodinamikalariga bo'linadi. Nazariy Aerodinamikada gidroaerodinamikaning asosiy qonunlari tenglamalar shaklida nazariy taxlil qilinadi. Tajriba Aerodinamikasida harakatning aylanish qonunidan keng foydalaniladi. Shunga muvofiq v tezlik bilan harakatlanayotgan jismga talsir etuvchi kuch qo'zgkalmas qilib mahkamlangan shu jismga talsir etuvchi va shu v tezlikda havo oqimini haydovchi kuchga teng bo'ladi.


Prandtl-Gloert Effekt

Aviasiya va raketatexnikasining rivojlanishi munosabati bilan yangi fanlar -giper tovush tezliklari Axi, siyrak gaz Aerodinamikasi va kosmik Aerodinamika vujudga keldi. Aerodinamika natijalaridan qitlalararo raketalar, yer sunliy yo'ldoshlari, kosmik kemalarni loyihalash va yaratishda, issiqlik texnikasi, kimyo sanoativa b.da foydalaniladi.
Sanoat Aerodinamikasida havo haydagichlar, shamol dvigatellari, oqimli apparatlar (ejektorlar), shamollatish texnikasi (xususan, havo kondisioneri)ni hisoblash bilan bogkliq bo'lgan, shuningdek erdagi transportlar (avtomobillar, poezdlar) harakatida vujudga keladigan aerodinamik kuchlar bilan, bino va inshootlarga shamolning talsiri bilan bogkliq masalalar ko'rib chiqiladi [1].
Manbalar
O'zME. Birinchi jild. Toshkent 2000yil
