
Avtomobil dvigateli
Avtomobil dvigateli-avtomobilni harakatga keltiruvchi qurilma. A.d. 2,3,4 va undan ortiq si-lindrli bo'lib, ular bir qator yoki "V" tartibida joylashtiriladi. Zamonaviy avtomobillardan eng keng tarqalgani porshenli ichki yonuv dvigateli. Ish ja-rayoni bo'yicha ikki taktli dvigatel va to'rt taktli dvigatellarga, yonilg'ining alangalanishi bo'yicha uchqundan alanga-lanadigan karbyuratorli dvigatellar-ga va dvigatel silindrlarida yonilg'i o'z-o'zidan alangalanadigan dizel dvi-gatellariga bo'linadi. Karbyuratorli A.d.da karbyuratorda tayyorlanadigan benzin bug'lari b-n havo aralashmasidan iborat yonilg'i aralashmasi silindrlar-ga uzatiladi. Dizel dvigatellarida silindrlarda qisilgan havoga yuqori bosimda dizel yonilg'isi purkaladi. Za-monaviy A.d. silindrlar bloki, krivo-ship-shatunli mexanizm, gaz taqsimlash mexanizmi, sovitish tizimi, moylash ti-zimi, ta'minlash tizimi (karbyuratorli dvigatelda yonuvchi aralashma tayyorlab, uni silindrlarga kiritadi, dizellarda esa silindr ichiga yonilg'ini purkaydi), o't oldirish tizimi (karbyuratorli dvi-gatelda)dan iborat. Zamonaviy yengil avtomobillarning dvigateli quvvati 15 -310 kVt gacha, yuk avtomobillariniki 220 kVt gacha bo'ladi. Bulardan tashqari rotorli-porshenli, gaz-turbinali dviga-tellar ham ishlatiladi.
Adabiyotlar
OkzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Ushbu maqolani yozishda Okzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) mallumotlaridan foydalanilgan.
