
Fermion
Fermion yarim spinlielementar zarrachadir. Italyan fizigi Enrico Fermi sharafiga shunday nomlangan. Fermionlar Fermi-Dirac statistikasiga bo'ysunadi. Fermionlarga protonva elektron misol bo'lishi mumkin. Standart Modelda fermionlarning ikki tipi: kvark va leptonlar ajratiladi. Fermionlarning 24 hidi bor: 6 ta kvark, 6 ta aksilkvark, 6 ta lepton va 6 ta aksillepton uchun.
Fermionlar, Fermi zarralar -yarim butun (Y birliklarida '/2, 72,...) spinga ega bo'lgan zarralar yo'i kvazizarralar. F. safiga kvarklar (va kvarklardan tuzilgan barionlar - proton, neytron, giperon va b.) hamda leptonlar (elektron, myuon, u lepton, neytrinolarning hamma turlari) va ularning antizarralari kiradi. Toq sondagi F.ning bogklangan tizimlari ham F.dir. F. uchun Pauli prinsipi o'rinli, ayniy F. tizimi Fermi - Dirak statistikasiga bo'ysunadi.
Bozonlardan farqli o'laroq, berilgan vaqtda kvant holatida faqatgina bitta fermion bo'lishi mumkin (Pauli prinsipi). Yalni, fazoning bir nuqtasini bittadan ko'p fermion egallasa, har bir fermion xossalari (masalan, spini) boshqalarinikidan farq qilishi zarur. Shuning uchun fermionlar materiya, bozonlar esa nurlanish asosini tashkil etadi (biroq ular orasidagi farq kvant fizikasida hali to'la-to'kis ayon emas).

k * m * t
Elementar zarrachalar

Fermionlar: Kvarklar: Yuqori  quyi  Gkalati  Mahliyo  Ost  Ust | Leptonlar: Elektron  Muon  Tau  Neytrinolar
Bozonlar: Kalibrli bozonlar: Foton  W va Z bozonlari  Gluon
Hali kuzatilmagan zarrachalar: Higgs bozoni | Graviton | Boshqa gipotetik zarrachalar
Ushbu maqolani yozishda o'zbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) mallumotlaridan foydalanilgan.
