
Foton
Foton (qadimgi yunon: vyt|r - "yorugklik") elementar zarrachabo'lib, elektromagnit nurlanish (xususan, yorugklik) kvantidir. Bu massasiz zarracha faqat yorugklik tezligidaharakat qilibgina mavjud bo'la oladi. Fotonning elektr zaryadi nolga teng. Foton faqat ikki spinholatida bo'la oladi: +1va -1 spirallik harakati yo'nalishiga spin proeksiyasi. Bu xususiyatga klassik elektrodinamikadaaylanma o'ng va chap elektromagnit to'lqin qutblanishi mos keladi. Foton kvant zarrachasi bo'lgani uchun unga korpuskular-to'lqin dualizmi xos, u bir vaqtning o'zida ham zarracha, ham to'lqin xossalarini namoyon etadi.
Foton (yun. photos -yorugklik) - elementar zarra, elektromagnit nurlanish (tor malnoda -yorugklik) kvanti; F. ning tinchlikdagi massasi /ya?=0, shuning uchun tezligi faqat yorugklik tezligi s=3108 m/s ga teng. F.ning spini (h birliklarida) 1 ga teng, shuning uchun bozonlar guruhiga kiradi va Boze - Eynshteyn statistikasiga bo'ysunadi. F. elektromagnit va gravitatsion o'zaro talsirlarda qatnashadi, barcha elementar zarralar bilan o'zaro talsirlashadi. Energiyalari 100 keV dan katta bo'lgan F.lar, odatda, ukvantlar deb ataladi. Atom yadrosining elektrostatik maydonida energiyasi > 1 MeV bo'lgan ukvantlar elektron va pozitronga (elektronpozitron juftning tugkilish jarayoni) aylanishi mumkin, elektron hamda pozitron to'qnashganida ikkita (yo'i uchta) ukvantga annigilyatsiyalanishi mumkin. F.ning nurlanish klassik nazariyasi Maksvell tenglamasiga, F.larning o'zaro talsir etish kvant nazariyasi kvant elektrodinamikasita asoslangan. F.lar manbalari bo'lib yorugklik manbalari, ukvantlar manbalari bo'lib radiaktiv izotoplar xizmat qiladi.

k * m * t
Elementar zarrachalar

Fermionlar: Kvarklar: Yuqori  quyi  Gkalati  Mahliyo  Ost  Ust | Leptonlar: Elektron  Muon  Tau  Neytrinolar
Bozonlar: Kalibrli bozonlar: Foton  W va Z bozonlari  Gluon
Hali kuzatilmagan zarrachalar: Higgs bozoni | Graviton | Boshqa gipotetik zarrachalar
Ushbu maqolani yozishda o'zbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) mallumotlaridan foydalanilgan.
