Teleskop (tele... va...yun. skopeo -qarayman) - osmon yoritqichlarini vizual, fotografik, fotoelektrik va spektral usullarda kuzatish uchun mo'ljallangan astronomik optik asbob. T. Oy, sayyoralar va yulduzlarning tasvirini kattalashtirib ko'rsatadi. Ishi osmon yoritqichlari tarqatadigan elektromagnit nurlanishlarni tutishga asoslanadi. T.lar gamma T., rentgen, ultrabinafsha, optik, infraqizil va radioteleskop kabi turlarga bo'linadi. Optik tizimiga ko'ra, refraktor, reflektor, ko'zgulinzali tizim va b. deb ataladi (linzalardan yigkilgan oblyektivli T. refraktor, botiq ko'zgulardan yigilgan oblyektivli T. reflektor deyiladi). T. oblyektivi tushiradigan tasvirning masshtabi oblyektivning fo'us masofasiga, yalni yorugklik yigkuvchi oblyektiv bilan yoritqich tasviri hosil bo'ladigan nukta orasidagi masofaga mutanosib bo'ladi. o'zbekiston FA Astronomiya intida o'rta Osiyoda yagona, ko'zgusining diametri 1,5m bo'lgan T. va ko'p uyali yorugklik matritsasiga ega bo'lgan Quyosh T.i bor (2004).
Ushbu maqolani yozishda o'zbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) mallumotlaridan foydalanilgan.
