
Tezlik

Tezlik
Birligi  m/s
Boshqa kattaliklardan hosilasi
v=s/t
Fizikada tezlik (, ingl.velocity yo'i frans.vitesse) vektor kattalik bo'lib, fazoda nuqtaning berilgan sanoq tizimiganisbatan harakatlanish surlati va yo'nalishini ifodalaydi. Kundalik hayotda tezlik atamasi ostida ushbu kattalikning skalar qiymati tushuniladi. Masalan, "soatiga 60 chaqirim" - skalar, "sharq tomonga soatiga 60 chaqirim" -vektordir.
Tezlik (mexanikada) -moddiy nuqta harakatining asosiy kinematik kursatkichlaridan biri; vektor kattalik bo'lib, v q Qfr munosabat orqali aniklanadi, bunda f* moddiy nuqtaning fazodagi o'rnini ifodalovchi radius vektor. T. vektorning yo'nalishi harakat trayektoriyasiga utkazilgan urinma bo'yicha yo'nalgan bo'ladi. Tekis harakat tezligi moddiy nuqtaning vakt birligi t da o'tgan yo'li s bilan o'lchanadi, yalni v q |. Notekis harakat uchun berilgan on (moment)dagi T. kattalik jihatdan, agar nuqta shu ondagi tezlikni bundan keyin ham saqlab qolgan bo'lsa, nuqtaning vaqt birligida o'tadigan yo'liga teng bo'ladi, deb qarash mumkin.
Xalqaro birliklar tizimi SI va T. birligi kilib 1 m/s qabul kilingan.
Vaqt oraligkida ( \Delta t) ko'chish ( \Delta \mathbf {d}) bajargan jismning o'rtacha tezligi v quyidagi formula bilan hisoblanadi:
xatolik bunday hisoblanadi
Vaqt (s) o'tishi bilan tezlik (m/s) o'zgarishi tezlanishdir (m/s).
Ushbu maqolani yozishda o'zbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) mallumotlaridan foydalanilgan.
