[IMG]
men.png

zida bosiladi. Uni Yozuvchi nashriyoti ham chop etishi kerak. Uyda o`n beshta yangi hikoyam turibdi. Yaxshi bitta to`plam bo`lishi mumkin.
Zuhro diqqat bilan quloq solib jilmaydi.
 Xudo xohlasa shu ishlarning hammasini o`zingiz uyga qaytib borib bajarasiz. Men yordam beraman.
Men ham jilmaydim. Qo`lini olib ko`zlarimga surtdim... Yozishga tayyor turgan rejalarim bor... Hikoyalar, pesalar, yana bitta roman yoki pesa, yomon bo`lmaydi, shular qog`oz yuzini ko`rsa. Oqsoqol degan pesam mashinkada. Hamza teatriga berish kerak...
O`lmas bosh vazirning madaniy ishlar bo`yicha o`rinbosari edi. Namanganda o`tadigan hosil bayramiga uning
raxbarligida bir necha fan va madaniyat arboblari max-sus Toyoto mikroavtobusida hangomalashib yo`lga chiqdik. Safimizda mashxur raqqosa Malika Ahmedova, akademik Tursun Rashidov, shoir Hamid G`ulom, adabiyotshunos olim Umarali Normatov, rassom Baxtiyor Boboev va bir necha san`atkorlar bor edi. Toshkentdan yo`lga chiqqanimizda oftob charaqlab turgan edi. Hammamiz engil kiyinganmiz. To etib borgunimizcha Namanganda xavo aynib, achchiq shamol esayotgan ekan. Sovuq shu darajada ediki, biron pana joyga yashirinmasa chidab bo`lmas edi. Besh-oltita brizent palatka ichiga gulxan yoqib mehmonlarga joy qilingan edi. Kirdigu gulxanga qo`l-oyoqlarimizni tutib, isina boshladik.
O`lmasning bunaqa sovuqda o`ranmay tashqarida turishi qiyin edi. Dadajonova boshidan jun ro`molini echib O`lmasni og`iz-burun aralash tomog`iga o`rab qo`ydi.
Keng sahnning xar er, har erida issiq kiyinib olgan kishilar gulxan yonida mazza qilib qiyqirishib o`tirishardi.
Yuk mashinasining kuzoviga Minbar qilingan. O`lmas respublika xukumatining Hosil bayrami qatnashchilariga yo`llagan tabrik xatini o`qib berishi kerak. U minbarga ro`molga o`ranib chiqolmasdi, albatta, mikrofonni qo`liga olib o`qiy boshladi. Sovuq xavo birdan bo`g`ziga urilib entiktirdi, tabrik oxiriga etguncha ovozi xirillab qoldi. Bora-bora nimalar deyatganini bilib bo`lmaydigan holga keldi.
Minbardan tushishi bilan pechkasi avvalroq yoqib qo`yilgan engil mashinaga o`tqazib hukumat dachasiga olib ketishdi.
Issiq, hamma qulayliklari bor dachaga maxsus malakali vrach chaqirilgan.	
O`yin-kulgi davom etardi. Kamoliddin Rahimov sho`x bir qo`shiqni boshlab, Malikani raqsga tortdi. Bu nozik raqqosa sovukda shamollab qolmasin deb issiq to`n kiydirib, beliga qiyiq bog`lab qo`yishgan. Boshidagi telpak unga nihoyatda yarashgan edi. Kamoliddin ashulani ashulaga ulab, uni davradan chiqib ketishiga imkon bermasdi.
Bu bayram tomoshalarini boshqarish shoir Habib Sa`dulloga topshirilgan. Habib bunaqa ishlarni o`rniga qo`yardi. Toshkentda o`tadigan to`ylarimizda, yubiley ziyofatlarimizda Habib davrani juda chiroyli olib borardi.
Bundan o`ttiz-qirq yillar oldin Andijonda yaxshi obro` bilan ishlayotgan, tagi chustlik Dadajon Sohibiy shoir Hamid G`ulomni mehmonga chaqiradi. O`sha kuni u qiz ko`rgan, bu ziyofat shu xursandchilik sababli bo`layotgan ekan. Sohibiy Hamid G`ulomdan chaqaloqqa chiroyli bir ism qo`yib berishni so`raydi. Shoir ko`p o`ylab o`tirmay, oti Dilshoda bo`lsin, deydi. Shunday qilib Hamid G`ulom Dilshodaning vakil otasi, ya`ni ma`naviy otasi bo`lib qoladi.
Habib: Hozir so`z oblast ijroqo`mi raisining o`rinbosari Dilshoda Sohibovna Dadajonovaning vakil otasi, mashhur shoir Hamid G`ulomga deb e`lon qildi.
Ertalabdan beri gulxan atrofida kayfchog`lik qilayotganlar birdan jimib qolishdi.
Hamid G`ulom etmishdan oshib ketgan bo`lishiga qaramay qaddi tik, gapga chechan, tinglovchilarni gap bilan sehrlab qo`yadigan, usta notiq. U minbarga chiqib odamlarga ta`zim qildi.
	Men dunyoning saksondan ortiq mamlakatini kezib kelgan Mashrabdek darbadar shoiringizman. Osiyo hamda Afrika mamlakatlarida, Ovro`poda men bormagan joy qolmagan. Yozuvchilar, davlat arboblari, mashhur rassomlar, bastakorlar bilan do`stlashdim. Men bu yurtlarda jonajon Uzbekistonimiz manfaatini ko`zlab, ular bilan talashib-tortishib qanchadan-qancha shartnomalarga, do`stona bordi-keldilarni rivojlantirishga aloqador kelishuvlarga imzo chekdim. Amirlar, prezidentlar huzurida bo`lib, konferenstiyamizga keladigan arboblarning moddiy ta`minotini o`z zimmalariga olishlarini iltimos qildim. Ko`p qiyinchiliklardan keyin ularni mablag` ajratishga ko`ndirdim. U tomonlarda xalqning nochor ahvolini ko`rib, O`zbekiston deb atalgan jannat yurtda tug`ilganim va shu yurtda voyaga etkanimga ming-ming shukronalar aytdim. Namangandek go`zal shahar husniga husni vobasta Dilshodaxon qizimning mehri meni bu galgi uzoq safardan olib qoldi. Biz Dadajon Sohibiy bilan qizimizga go`zal xulq, odob berdik. Va nihoyat uni internastionalizm ruhida tarbiya qildik. Aziz va muhtaram namanganlik jigarlarim, men shu kichkinagina nutqimni she`r bilan yakunlamoqchiman.

Kimki O`zbekiston desa tilda bol, 
Ko`ksini tog stadar ko`tarar iqbol. 
Ming fazilat bergan Alloh insonga 
Xam oddiy fuharo va ham sultonga...

Kuyganyordagi bog`imda shiyponga chiqib Qoradaryoning ayqirib oqishini tomosha qilaman.
Keyingi kunlarda daryo qirg`og`ini chumchuq bosib ketdi-Kanal miroblari suvi chekinib, ochilib qolgan orolchalarga sholi ekishgan. Hozir ular o`rib olgan bog`-bog` sholilarni shundoqqina shiypon tagidan orqalab olib o`tadilar.
Chumchuqlar to`kilgan sholi donlarini talashib-tortishib cho`qib yuradilar.
Ularga loqdek qop-qora bir chumchuq aralashib qolgan. Boshqa chumchuqlar uni yotsirab cho`qib haydaydilar. Oxiri uni tashlab boshqa yoqqa uchib ketadilar. Qora chumchuq esa ulardan qolmaydi. Qanchalik cho`qib haydamasinlar bari bir o`zini ular to`dasiga uraveradi. Ajab! Bu qandoq sir-sinoat bo`ldi?
Urush arafasi edi. Bozordan karnaygul ko`chatlarini olib kelib hovlimga ekkandim. Shu gulning hidini nihoyatda yaxshi ko`raman. Ko`pchilik uni nazarga ilmay qo`ygan. Har xil atirgullar o`shanda juda obro` topgan paytlar edi. Mahallada ham, rayonda ham hech kim karnaygul ekmasdi. Oq, qizil, zangori, sariq, targ`il gullar orasida bittasi amirkon kovushdek qop-qora bo`lib ochildi. Hidi ham boshqacha. Ayniqsa oftob tushganda ajib bir hid hovlini tutib ketadi. Qo`shnilarim bu hid qaydin kelyapti, deb hovlimizga bosh suqadilar.
Urug`ini chumchuq cho`qib ketmasin deb kechgacha qo`riqlab o`tiraman.
Demak bundan ko`p yillar oldin qaerdadir shunaqa gul bo`lgan. O`ziga mos iqlimni kutib yotgan. Shunday bir sharoit bo`lganu uyg`onib ketgan.
Qirqinchi yillar bo`lsa kerak, Ogonyok jurnalida negr bola tuqqan oq tanli bir yosh ayolning qopqora bola ko`tarib turgan suvrati bosilgan edi.
Vashingtonda mashhur nasli toza millioner oilasida bunaqa bola tug`ilishi ko`p shov-shuvlarga sabab bo`ladi. Yosh ayolni buzuqlikda ayblaydilar. Avlod shajarasining so`nggi bo`g`iniga dog` tushirgan, deb undan yuz o`giradilar.
El oldida bosh ko`tarolmay qolgan millioner ota shajara kitobini varaqlaydi.
Bundan uch yuz o`ttiz bir yil avval bobolarining qora tanli bo`lgani to`g`risidagi yozuvga ko`zi tushadi...
Qarang, qora chumchuk, kora karnaygul, qora tanli chaqaloq. Tasodifmi, nima?
Qazisan, qartasan, asli naslingga tortasan deb bsjiz aytmagan ekanlar-da, dsb o`ylab qolaman.
Ertalab Dadajonova Hamid aka bilan ikkovimizni O`lmasni ko`rgani dachaga olib ketdi.
Dachaning xonalari xam, keng-uzun yo`laklari xam birdek issik. Allaqachon soqolini olib galstuk taqib olgan O`lmas nimanidir o`ylab aylanib yuripti. Vrach yoniga kelib tomog`ini ushlab ko`radi, ko`ylagi ustidan ko`kragi-ga quloq tutib xirillash tomog`ining qaeridan chiqayotganini bilmoqchi bo`ladi.
Nazarimda tomog`ining xirillashi bir qadar kamaygandek edi.
	Toshkentga ketmasam bo`lmaydi. Zuhro xavotir olayotgan bo`lsa kerak.
	Vodiyga samolyot uchmayapti. Maxsus samolyotimizga xam ruxsat yo`q. Jo`rabekov O`shga uchib kelgan. Andijonga kelolmay o`tiripti.
Agar O`lmas bir amallab O`shga borib olsa Toshkentga uchib ketishi mumkin edi. Lekin buning aslo iloji yo`q. Har qanday usta, tajribali, tavakkalchi shofer ham O`shga borishga jur`at kilolmasdi. O`lmasni bir narsa tashvishga solardi. O`shga yo`l ochiq ekan deb Zuhro samolyotda yo`lga chiqib qolsa nima bo`ladi? U telefon qilmasdan oldin o`zim qo`ng`iroq qilib tinchitib qo`yishim kerak. Bilaman, u xozir dachaga qo`ng`iroq qiladi, deb ishonardi.
Shifokor unga qaynoq sut ichirdi. Turshakdek saryog` solingan qaynoq sutni darrov yutmasdan tomog`ida uzoqroq ushlab turishini tayinladi. Shu payt telefon zarb bilan jarangladi. Navbatchi qiz trubkani oldi, kim bilandir gaplashib, trubka mikrofonini kafti bilan bosib, O`lmasga dedi:
	Kelin ayam sizni so`rayaptilar.
O`lmas trubkani olar ekan, vrach unga qo`l harakatlari bilan xayajonlanmang, o`zingizni bosib gaplashing, ishorasini qilardi.
	Zuhro, sizmisiz? Men O`lmasman, tinchmisizlar? Umida nima qilyapti...
Saryog`li qaynoq sutning ta`sirimi, O`lmasning ovozi nihoyatda tiniq chiqardi. Zuxro nimalardir deyapti. O`lmas boshini qimirlatib quloq solyapti.
	O`zim telefon qilmoqchi edim. O`shga ucha ko`rmang. Andijon  O`sh yo`lini quyuq tuman bosgan. Ahvolim yomon emas. Yonimda shifokor, xamshira bor. Tashqariga deyarli chikmayman. Dilshoda opa iuxovoy ro`mollarini berganlar. Hozir yonimdalar. Sizga salom aytyaptilar. Mana, o`zlariga beraman.
O`lmas trubkani Dadajonovaga berdi. Ikki xotin biri Toshkentda, biri Namanganda rosa o`rischa-o`zbekcha aralashtirib gaplashishardi.
	Ne nado, ne nado blogodarit. Qo`ysang-chi, eto prosto chelovecheskie otnosheniya i vsyo! O`zing qalaysan? Kak Umida? Pereday ey privet ot menya, deyapman. Naverno tm soskuchilas po muju. Yaxshi, juda yaxshi ahvoli. Zdorov kak bmk. Mana gaplash. Hozir trubkani o`ziga beraman.Telefon qilib tur, xo`pmi?
Zuhro O`lmasni ko`p gapga tutmadi. Tomog`i xirillab qiynalmasin, deb ayadi.
	Bo`pti, Zuhro, o`zingizni ehtiyot qiling.
Ana shu gapdan keyin Toshkentda Zuhroning, Namanganda O`lmasning ko`ngli taskin topgandek bo`ldi.
Derazani ochib tashqariga qarayman. Bino shaharning eng baland joyiga qurilganidan tuman uning sathigacha chiqqanu buyog`iga qurbi etmay holdan toygan edi.
Dacha xuddi tuman dengizi ustida qalqib turgan kemaga o`xshardi.
Habib Sa`dulloning nihoyatda vafodor do`stlari ko`p edi. Mehmon keladigan bo`lsa, albatta, ularning hammasini chaqirardi. Havoning bunaqa keskin aynigani, mehmonlarning kelish-kelmasliklari aniq bo`lmagani, kelsa ham uzoq o`tirmasliklari sababli ularni chaqirmagandi.
Davolayotgan vrach O`lmasning shu sovuq tumanda borishiga ruxsat bermadi.
Boshqa mehmonlar yayrab o`tirishibdi.
Akademik Tursunboy Rashidov suhbati shirin, ayniq-sa jindek otib olgandan keyin o`zini qo`yib yuboradi.
	Andijonning Bog`ishamolini o`rmonga aylantirish zarur. Unga ildizi baquvvat daraxtlarni ko`p ekish kerak. Odamlar adir yonbag`irlariga imoratlar qurib olishgan, pastlikda mahallalar paydo bo`lgan. Mabodo er surilsa  ko`chki bossa uylar ham, odamlar ham tuproq tagida qoladi. Kuchli nasoslar yuqoriga tinmay suv tortyapti. Odamlar tez hosilga kiradi deb shoftoli bilan bodom ekib tashlaganlar. Bu daraxtlarning ildizi yuza, yonboshidan oyog`ing bilan bossang ildizi yuqoriga chiqib qoladi. Chinorni ko`p ekish kerak. Ildizi ilonga o`xshab er tagiga o`rmalab kirib ketadi. Buralib-buralib erni mahkam quchoqlab oladi. Ko`chki bo`lishiga yo`l bermaydi. Men o`zim seysmolog olimman, bilaman. Andi-jon aktiv seysmik zona. Kattalarimizga aytib u joyga bitta kichkina seysmik stanstiyacha qurishga ruxsat olib bersangiz. Falokat yuz bergandan keyingi attangdan foyda yo`q.
Hamid G`ulom bunaqa joylarda nihoyatda ulfatning guli bo`ladi. Olimning intihosiz gaplari uning og`iz ochishiga imkon bermasdi.
	Tursunboy aka, bir maslahat. Akademiyaning ilmiy kengashini 6u ichkilik bor joyda emas, Toshkentda, olimlar davrasida o`tqazsak durust bo`larmidi deyman-da...
Rashidov ezmalik qilib, odamlarni zeriktirib qo`yganini sezdi. Qo`lini ko`ksiga qo`yib uzr so`radi.
Baribir Hamid G`ulomga so`z navbati kelmadi. Dasturxonga osh tortildi. O`lmas kelmagani uchun tomog`imdan ovqat o`tmadi.
Baxtiyor Boboev juda talantli rassom. O`zbek urf-odatlarini bilib-bilib, tasvirga tushiradi. U she`riyat nonini eb o`sgan bola. Otasi do`stimiz Mamarasul Boboev o`zbek she`riyati rivojiga katta hissa qo`shgan shoir edi.
Ko`pchilik rassomlar kabi Baxtiyor ham ichkilikka ruju qo`ygan. Bu hol rassomlar olamida u qadar nuqson sanalmaydi.
Hozir u to o`rtaga osh kelguncha bitta shishani bo`shatib, oshga fotiha o`qilguncha ikkinchi shishani yarimlatib bo`lgandi.
U ichsa ham gapidan adashmasdi. Hatto ichgani sezilmasdi ham. G`ayratiy domla aytganlaridek, yuvoshgina, shiringina beozor mast bo`lardi.
Dachaga kelganimizda O`lmas:
	Meni deb siz ham osh emabsiz. Zuhroga telefon qilib olay, keyin engilroq bir ovqat tashkil qilamiz  dedi.
Tuman shu qadar quyuqlashgan ediki, dachani oppoq paxtaga o`rab qo`yganga o`xshardi.

* * *

Shahar ichki ishlar bo`limining boshlig`i polkovnik Abduqahhor G`apporiy ko`p dilbar, ko`ngli ochiq yigit. U
respublikada taniqli qo`shiqchi shoirlarning biri. Toshkentda ishlagan paytlarida O`lmas bilan bordi-keldi qilib turgan.
Shaharni tuman bosgandan beri G`apporiyning tinchi buzilgan. Mashina to`qnashuvlari ko`p. Bolalar bog`chalariga maxsus milistiya xodimi qo`yilgan. Sho`x bolalar chiqib ketib, tumanda adashib ko`p tashvish orttirgan paytlari ham bo`lgan.
Jamiki yo`l harakati xavfsizligi xodimlari oyoqqa turgan. G`apporiy shu ishlardan ortinib, ikki-uch marta Ulmasning holidan xabar olib ketdi.
	Qanaqa yumush bo`lsa, tortinmay buyuraveringlar,deb qayta-qayta tayinlagan.
Maslahat bilan O`lmasni poezdda jo`natadigan bo`ldik. Shahar oppoq tumanga burkangan, dachadan ikki qadamgina naridagi vokzalga etib borish bir muammo bo`lib turardi.
Dadajonova G`apporiyga telefon qildi. Xayriyat, ishxonasida ekan.
	Xizmatingiz kerak bo`lib qoldi, shoir. Shefni Toshkentga jo`natishim kerak. Tumanda vokzalga qanday boramiz, deb boshimiz qotib turipti.
	Bu ishni menga qo`yib beringlar. Hozir dachaga etib boraman.
U o`n besh minutlarga qolmay etib keldi. Qancha odam ketadi, kimlar bilan ketadi, surishtirib, keyin vokzal boshlig`iga qo`ng`iroq qildi:
	Oqsoqol, ikkita kupeni yaxshilab tozalating. Dizenfekstiya qildiring. Yangi, hali pechati buzilmagan ko`rpa-to`shaklarni tayyorlab, ikkita elektr pechi topib qo`ying. Yoz yomg`irini o`qigansiz. Ha, balli. Siz bilan men to`g`rimizda yozilgan. Sevgim  sevgilimnichi? Attang, o`qimabsiz-da. Deputatlar xonasidagi qizlar yig`lab-yig`lab o`qishyapti, deysizmi? Siz ham o`qing. Mana shu kitoblarni yozgan akaxonimizni kuzatamiz. U kishining toblari yo`q.
Bilasiz, milistiya o`qi o`zgan xalq. Bu ham kamlik kilgandek, u milistiya polkovnigi bo`lsa. Boz ustiga shahar yo`l harakati xavfsizligining boshlig`i bo`lsa, temir yo`l stanstiyasining tinchligi unga bog`liq bo`lsa va yana kattakon shoir bo`lsa. Uning o`qi o`zmay, kimning o`qi o`zsin?!
	To Toshkentga etguncha kupedan qaynoq choy uzilmasin. Yaxshi, pokiza, xushmuomala provodniklardan qo`ying. Bemorni Toshkentda katta professorlar kutishyapti. O`lmas haddi sig`ib, yana bir iltimos qildi:
	Ortiqcha erkalik qilayotganim uchun uzr so`rayman. Bizni Andijonda kutishyapti. Sheriklarimizning Andijonga etib olishlariga xam yordam qilsangiz.
G`apporiy papag`ini bir tomonga surib, chakkasini qashidi:
	Bir urinib ko`ramiz. Baliqchidan o`tish og`ir. U erdan ikkita daryo o`tadi. Biri Qoradaryo, biri Norin. Vodiyda tuman eng quyuq bo`ladigan joy. Chinobodga o`tib olgandan keyin to Oltinko`lgacha tuman siyraklashadi. O`n besh-yigirma qadam yo`l bemalol ko`rinib
turadi. U yog`iga tuman yana quyuqlashadi. Mingbuloqgaz fontanini to`xtatgan, uni muttasil kuzatib turadigan mutaxassisning yuragi xuruj qilib qoldi. Juda opitniy shoferlarimiz uni shu tumanda zudlik bilan Andijon klinikasiga oborib qo`yishdi. Bu ishni xam shularga topshiramiz.
O`lmas menga qaradi. Uning aytmoqchi bo`lgan gapidan xijolat bo`layotgani bilinib turardi.
	Sizdek yoshi ulug` odamga ish buyurayotganimdan xijolatman. Uyga telefon qilsam trubkani xech kim olmadi. Zuhro Namanganga yo`lga chiqmadimikin, deb xavotirdaman. Iltimos, xafa bo`lmang, siz shu erda qoling. Zuhro telefon qilsa, Namangan Toshkent poezdida ketdi, deng. Ertalab deputatlar xonasida kutsin. Agar u telefon qilolmasa, o`zingiz qo`ng`iroq qilib, shu gaplarni aytib qo`ying.
Yo`lga chiqqanimizdan beri uyimga biron marta qo`ng`iroq qilmagan edim, endi telefon qilyapman. Nodira trubkani oldi.
	Nega telefon qilmaysiz? Engil kiyinib ketgan edingiz. U tomonlarda sovuq qattiq, deb eshitdim. Andijon poezdining boshlig`i Soliev degan o`rtog`ingiz telefon qilib, issiq kiyimlarini opchiqinglar, olib ketaman, dedi. Nashida opam xam shu poezdda ketadigan bo`ldi. Akrom tog`am o`rtoqlari bilan chiqib, kutib oladi. Issiq kiyimlaringizni opamga tugib berdim. Toshkentdami? Har kuni charaqlab oftob chiqyapti.
	Hozir biz Namangandamiz. Ertaga Andijonga o`tamiz. Hammayoq tuman, hech narsa ko`rinmaydi. Havo sovuq. Sheriklarimiz kuyovlarga o`xshab to`n kiyib yurishipti. Aytgancha, Dilshoda opa seni, Kamolani ko`p so`radi. Andijonga borganimizdan keyin albatta yana telefon qilaman. Hammani so`rab qo`y. Ayniqsa Kamolani. Xayr.
Telefon jaxl qilgandek, zarb bilan jiringladi.
Trubkani olib,  labbay, eshitaman,  dedim.
	Iltimos, Umarbekovni chaqirib bersangiz.
Bu Zuxroning ovozi edi. Men telefonni sal ko`proq band qildim shekilli, o`shanda bir-ikki marta chaqirgan bulsa kerak. Ovozimdan tanib qoldi. Meni kechiring. O`lmas akamning ahvoli qalay? O`zlari bilan bir gaplashay,  dedi.
	Zuhroxon, tashvishlanmang, ahvoli yaxshi. Uni xozir Namangan Toshkent poezdiga opchiqib ketishdi. Ko`pchilik bo`lib Toshkentgacha kuzatib borigaadi. Dokgor, xamshira, yana to`rt odam alohida ikkita issiq, pokiza kupeda ehtiyotlab kuzatib borishadi. Ertalab Zuxro deputatlar xonasida meni kutsin, deb menga tayinlab ketdi. O`lmas bir kun professorlarga ko`rinib, ertasigayoq Andijonga kelmoqchi. Iltimos, yubormang. Hosil bayramini o`zimiz o`tkazaveramiz. Kelsa, sovukda kasali avj olib ketishi aniq. Sog` odamni ham kasal qiladigan xavo bo`lyapti. Tushundingizmi? O`tinib so`rayman, yubormang. Xayr.
Dachada olti kishi qoldik. Bemor odamning ko`ngli nozik bo`ladi, deb hammamiz O`lmasni ehtiyot qilish bilan ovora edik. U shu topda poezdga chiqyapti. Hozir Toshkentga jo`nab ketadi. O`zi bilan tashvishlarimizni ham olib ketyapti.
Endi hech qanday tagavishim qolmadi. Fikr-o`ylarimdan va yana nimalardandir ajralib qolganga o`xshayman. Ko`nglim bo`m-bo`sh.
Shunda xayolimga g`alati bir fikr keldi.
Agar hamma ishing bitib tashvishing qolmagan bo`lsa, endi o`zingga boshqa bir tashvish o`ylab top. Yoxud kimningdir tashvishiga sherik bo`l. Inson tashvishsiz yashayolmaydi. Uni oyoqqa turg`izadigan ham, harakatga soladigan ham shu tashvishdir.
Sheriklarim jimgina o`tirishipti. Ular ham menga o`xshab tashvishini yo`qotgan. Bu dunyoga g`animat, uch-to`rt kunlik mehmon O`lmasning ko`nglini olish bilan yashadilar. Endi U Toshkentga hammamizning tashvishlarimizni olib ketyapti.
Qarang! Bu dunyoda tashvishsiz yashamoq naqadar zerikarli!
Hamid G`ulom ikki tizzasiga shapillatib urib, o`rnidan turdi.
	Endi nima qilamiz? Bu erga birov kelolmasa, o`zimiz biron joyga borolmasak, zerikib o`lamiz-ku, Bitta yo`l bor. Bu Baxtiyorning yo`li.
	E, yashavoring-e,  dedi Baxtiyor.  Qandoq yashashni rassomlardan o`rganish kerak.
Har galgidek Umarali 6u maslahatga xam ko`nmadi.
	Qo`yinglar, shu paytda ko`nglingizga ichkilik sig`adimi? Yaxshisi shaxmatmi, dominomi o`ynanglar.
Umaralining gapi o`tmadi. Baxtiyor shishaning qopqog`ini tishi bilan allaqachon ochib bo`lgan edi.
U yoqqa ag`anadim, bu yoqqa ag`anadim, oxiri uxlab qolibman.
Tushimga Stalin kiripti. Eli chiqib ketgan velosipedni etaklab kelayotgan emish. Mendan, kamera yamaydigan ustaxona qaerda bor, deb so`radi.
Shu payt qaydandir Anvar Eshonov paydo bo`ldi. Hozir yamatib kelaman, deb velosipedni g`ildiratib ketdi.
	Men o`lganimdan keyin Nikita oilangga xizmat qilib tursin, deb bitta mashina berib qo`ygan edi. Shuni ham Brejnev olib qo`yipti. Qizimning velosipedini vaqtincha minib turibman. Bugun Toshkent televizorida Yormatov degan bittasi og`ziga nima kelsa qaytarmay, rosa javradi. Go`yo Gitler bir o`zbek shoirini Qizil maydonda dorga osmoqchi bo`lganlar ro`yxatiga kiritgan emish. Bu ro`yxatdan xabarim bor. Razvedka bir nusxasini topib kelgan edi. Unda bir nechta davlat arboblari, sarkardalar, ixtirochilar qatorida Ilya Erenburg bilan Ittifoq radiosining mashhur diktori Levitan ham bor. Agar tirik bo`lganimda o`sha Yormatov deganni shaharning ovloqroq joyiga oborib, bironta qarag`ayga tilidan osib kelardim. Afsuski o`lib ketganman-da, ilojim yo`q.
Anvar kamerani yamatib keldi. Stalin Velosiped minish sog`liqqa foyda, deb qizining damskiy velosipediga minib jo`nab ketdi.
Umarali men bilan domino o`ynamoqchi bo`lib kirgan ekan, qutichasi qo`lidan tushib ketib uyg`otib yubordi. Ko`rgan tushimdan garangsib turardim. Shunda Pushkinning Nelar kelmas mudroq xayolga degan so`zlarini esladim.
Ertalab O`lmas Toshkent vokzalining deputatlar xonasidan telefon qildi.
	Domla, kecha bir ishni xom qilibmiz-da! Poezd
Andijonda yarim soatdan ortiq to`xtab o`tishini aytish hech kimning esiga kemapti. Sizlar ham men bilan poezdga chiqaversanglar bo`lar ekan. G`apporiy qaysi poezd, kaysi stansiyada qancha turishini yaxshi bilardi. Ming xil tashvish bilan bo`lib, shu gapni aytish esidan chiqib qolgan bo`ls
