[IMG]
men.png
yindimu mashina bilap yo`lga chiqdim.
Yomg`ir xuddi tepangdan pakirlab quyayotgandek. Mashinaning old oynasini yomg`ir suvlaridan tozalayotgan dvornik-cho`tka ham ojizlik qilib qoldi. Do`rmon chinorlarining qurigan shohchalari, barglari yopishib qolgan oynadan hech narsa ko`rinmaydi. Uni tozalash uchun tashqariga chiqish kerak. Chiqishning esa iloji yo`q. Noiloj chiqib barglarni, shoxchalarni sidirib tashladim. Ivib shalabbo bo`lib ketdim. Mendan ikki qator orqadagi akastiya asfaltga ag`darilib, yo`lni to`sib ko`ydi.
Qalpoqli brizent plashch kiygan gaichilar mashina haydovchilarni sekin yurishga da`vat qilardilar. Qishloq yo`llarida o`zi xohlagancha tezlikni oshiradigan uchar shofyorlar shaharga tushganda yuvosh tortib qoladilar.
Har qalay shaharda intizom qattiq edi. Shuning uchun ham yo`lning buyog`ida qiynalmay O`lmasning uyiga omon-eson etib keldim.
Janozaga kelganlar ko`p edi. Birovning qo`lida soyabon, birov boshiga plyonka yopib olgan, birovlar esa yomg`irda do`ppi bilan turardilar.
O`lmasning hovlisida deyarli pana joy yo`q. Odamlar mashina opchiqib qo`yilgan garaj ichida, shu garaj oldidagi ayvonchada yomg`irdan qochib turishardi.
Tobutni opchiqib shu ayvonga qo`yishdi. Yomg`irdan qochib kirganlar yana yomg`irga chiqib qolishdi. Vazirlar mahkamasining diniy ishlarni tartibga solish bo`limining raisi yig`ilganlarga murojaat qildi.
	Jamoat, biz marhumni olib boradigan Minor qabristonida yomg`irdan pana bo`ladigan joy yo`q. Hamma rasm-rusumlarni shu erda ado etib, keyin olib boramiz, janoza o`qish oldidan marhumning eng yaqin kishisi yonimga kelishini so`rayman.
O`lmasning ukasi Akmal muftiy hazratlari oldiga kelib bosh egib turdi.
	Marhum hayotligida kimdandir qarzdor bo`lib, vaqtida to`layolmagan bo`lsa, o`sha odam da`vo qilib kelsa shu qarzni to`lashni gardaningizga olasizmi,  deb so`radi.
	Gardanimga olaman,  dedi Akmal.
	Qabristonda hech qanday miting, hech qanday nutq bo`lmaydi. Kim gap aytmoqchi bo`lsa iltimos, shu erda aytsin. Men marhum Umarbekovning ustozi, muhtaram akamizga so`z beraman.
Menga so`z berib qolishlarini taxminan bilardim. Shuning uchun aytadigan gaplarimni uncha-muncha o`ylab qo`ygandim. Yomg`irda turib qolganlarni qiynamaslik uchun mumkin qadar qisqa gapirishga harakat qildim.
 Aziz birodarlar, biz bugun mukammal bir insonni eng oxirgi yo`lga, Alloh huzuriga kuzatayapmiz. Marhum bu dunyoga faqat mehnat qilish uchun, odamlarga yaxshilik qilish uchun kelgan, odam bolasini yo`ldan uradigan har qanday nopok, noshar`iy ishlardan hazar qilgan, o`zini tiya olgan, birovning luqmai haloliga yomon nazar solmagan, yuzidan Nuri Muhammad Huvaydo bir pokiza inson edi. Marhum bilan ota-boladek edik. Ko`p yillardan beri bir-birimizni avaylab, bir-birimizga dilni og`ritadigan biron so`z aytmay, bir-birimizni sog`inib, bir-birimizni ehtiyot qilib yashadik. Marhum hech kimning dilini og`ritmagan, hech kimga malomat qilmagan, bu dunyoga pok kelib, pok ketgan nurdek toza, chehrasidan jannat nuri yog`ilib turgan farishtadek inson edi.
Uni butun O`zbekiston ahli yaxshi ko`rardi. Bolam shunga o`xshasin deb, ukam shunga o`xshasin deb, kuyovim shunga o`xshasin deb bolalariga O`lmasbek deb nom qo`yardilar. Mana bugun bag`rim huvillab qoldi. Hazrat, siz amri ma`ruflarda ibratli umr kechirgan, o`zidan yaxshi nom qoldirgan insonlar to`g`risida hayajon bilan, buyuk muhabbat bilan gapirib berasiz. Shu ajoyib insonlar qatoriga O`lmasbekning nomini ham qo`shib aytishingizni istardim...
Mashinani o`sha erda qoldirib Minorga ko`pchilik bilan avtobusda ketdim.
Yomg`ir hali ham savalab turipti.
Qabr boshiga borish qiyin edi. Yomg`ir mag`z-mag`ziga singib ketgan erdan to`piqqacha loy kechib qabr oldiga borishyapti. Men ham shimimning pochasini tizzamgacha himarib qabr boshiga bordim.
Go`rkov bunaqa favqulodda voqealarni ko`p ko`rgan odam. Go`r tepasiga taxta terib ustidan plyonka bostirib qo`yipti.
Yigitlar go`r ustida katta bir chodirni tutib turardilar.
Akmal bilan go`rkov ikkovlari O`lmasning jasadini lahadga qo`ydilar. Hammamiz qabrga bir-ikki ketmondan loy aralash tuproq tashladik.
Qori odamlarni yomg`irda qiynamaslik uchun qisqaroq surani tilovot qilardi. To`piq bo`yi loy ilashib og`irlashgan oyog`imizni arang ko`tarib asfalt yo`lkaga chiqib oldik.
Minordan qaytishda yana avtobusga chikdim. Haydovchi, odamlar isinib olsin, deb avtobus pechkasini yoqib qo`ygan ekan. Salonni to`ldirib bir-biriga qapishib o`tirgan odamlarning og`zidan chiqayotgan, kiyimlaridan ko`tarilayotgan hovurdan avtobus oynalari terlab, salon tuman ichida qolgandek bo`ldi.
Juda xumor tutdi. Cho`ntagimdan sigaret olib chekmoqchi bo`ldim. Ust kiyimimdan o`tgan yomg`ir qo`yin cho`ntagimdagi sigaretlarni ham ivitib yuborgan ekan.
Yomg`irda ivib, to`pig`igacha loyga botganlar, ertaga fotiha o`qigani boramiz, deb yo`l-yo`lakay tushib qolishdi.
Garaj ayvonida yoshgina qori keldi-ketdiga Qur`on tilovat qilib o`tirardi.
Boya janoza paytida boshiga plyonka yopib, rezina etikda yurgan G`apuraga ko`zim tushgandi. U menga yaqin kelib tuflimni echib berishimni so`radi. Garajda qolgan mashinamga kirib tuflimni echib berdim. Uni sharillab yomg`ir suvi tushayotgan tarnovga tutib yuvib, tozalab olib keldi-da, Zuhro opamning oldiga kirar emishsiz, dedi.
Devordagi soatga qaradim. Zuhro uni 2 dan 20 minut o`tganda to`xtatib qo`ygan. Bu 1994-yilning 10-noyabri edi.
Bir uy bo`lib o`tirgan ayollarning xammasi yosh, aytib yig`lashni bilmas edilar. Zuhro hamma qiyinchiliklarni O`lmas bilan birga tortib bardoshli, chidamli bo`lib qolgandi. Ammo Umida o`zini qo`yarga joy topolmay goh Akmalning, goh ammalarining bo`yniga osilib dod solardi.
	Bir pas isinib qaynoq choy ichib oling, deb cha-qirdim. Kiyimlaringiz ham ivib ketibdi, shamollab qolmang,  dedi Zuhro.
	Zuhroxon, endi menga javob beringlar, uyga bo-rib kiyinib olay. Ertaga azonda etib kelaman,  dedim.
Tik turganimcha ikki piyola qaynoq choy ichib, ular bilan xayrlashdim.


