[IMG]
men.png

6 Qoida (batafsil...)


DMLRG YOQISHNING LTI USULI HQID
 
 dm dm biln tirik degn gp slid bblrimizdn mrs, kohn hqiqtdir. mm hr bir odm ozi bir lm bolib yarlgn v hch vaqt, hch qchn birvg ynn oshmydi. Biz birvlrg oshmgnimiz uchun hm bizlrning xhish v ehtiyojlrimiz, rzu v umidlrimiz, yashilik v yomnlik hqidgi fikrimiz turlichdir. Bundy hr illik bizning umid v istklrimizning toliq royobg chiqmsligig sbb boldi hmd bizd ntokislik hissini pyd boldi. Ntijd, dmlr ichid u yoki bu trzd yashshg, bizni yoqtirishlrig v bizg etibr biln qrshlrig ehtiyoj szmiz. gr bu insniy ehtiyojlrimiz birr trzd qniqms eknmiz, biz ozimizni dmlr ichid bgn his qil bshlymiz, ozimizg turli tshvishlr rttirib brvrmiz. 
 

 1.1. SIZNI CHIQ KONGIL BILN KUTIB LISHLRINI ISTSNGIZ...
 
 D.Krngi n shulr qid fikr yuritr ekn, bu shdgi muxtjlik fqtgin insnlrg s eknligini lhid tkidlb otdi. Bu his dtiy bolib, r bir kimsd mvjuddir v uni sinash uchun vvlambr muml mdniyatini orgnish lzim boldi. D.Krngi muml dvmid dmlrg yoqish v ozig ulr diqqtini jlb qilishning lti qidsini korstib brdi v ulrni quyidgich izhlydi.
 D.Krngi insn hqid gpirr ekn, vvl uning kongli tusyotgn nrslrni etibrg ldi. Kongildgi yashi kutib linishig bolgn istk r bir insng sdir v bshq bir dm sizdgi bu xhishni birinchi bolib qndirishg mjbur ems. 
 osh, u hld qndy qilib bu istkni royobg chiqrish mumkin? 
 Dostim, Siz dunyod dost rttirishg eng ust bolgn jnvrni bilsizmi? lbtt, bilsiz. Siz uni r kuni kochd uchrtishngiz mumkin. U sizni 10 qdm nridn korishi bilnq dumlrini oyntib ldingizg yugurib kldi. gr siz totb uni siyplsngiz, u sizdn ursnd v sizni jud yashi korishini ngltish uchun turli il qiliqlr qilyotgnligini korsiz. Siz bu shdlikning orqsid yashirin bir intilish yoq eknligini - u sizg birn-bir nrsni stish yoki siz biln turmush qurish ilinjid emsligini yaqql his qilsiz.
 Siz birr mrt it kun kchirish uchun oqlshi shrt bolmgn yagna jnivr eknligi hqid oylb korgnmisiz? Tvuq tuum qilishi kerk, sigir sut brishi krk, bulbul es syrshi krk. it-chi? U kun kchirishi uchun Sizg oz sdqtini korstishi, vfdr bolishi kerk, ls.
 It oz umrid ruhiyatg id birr kitb oqign dysizmi? Lekin u qndydir tugm instinkt yordmid dmzdg suyklib, ikki y dvmid ikki yild rttirgn dostlridn hm koprq dostlr rttirish mumkinligini bildi. Lekin etibr brsngiz, bu hraktlr kopinch smimiy qiziqish qibtid yuzg keldi. Dmk, dostlshishdgi ilk qdm - bu dmlrg smimiy qiziqish biln qrsh ekn. Buning ntijsid Siz z muddtd ozingizg kop dostlr tp lsiz. H, hmm gp smimiyatd.
 mm biz trfdgi dmlrning etibrini ozlrig qrtishg intilib qopl t qilyotgn dmlrni hm bilmiz.
 lbtt, bu ildgi urinishlr ch qchn yashi ntij brmydi. dmlr siz biln sl qiziqishmydilr. Ulr ertlb, tushlikd v undn kyin hm dim fqt ozlri biln vr boldilr, oz ishlri biln band boladilar.
 Nyu-Yrk tlfn kmpniyasi dmlr tlfn gplshyotgnd qysi soz eng kop ishltilishini tkshirib kordi. Qysi sozligini tpdingizmi h, yashng! Bu mn dgn sozdir. Bir tlfn sozlshuvid bu soz 399 mrtb tkrrlngn. Shundy qilib mn, mn, mn ...
 Bir guruh dostlr biln tushgn ft surtingizni qolg lgningizd, yting-chi, kimni birinchi bolib qidirsiz? Ozingizni.
 Hosh, nim uchun bshqlr birinchi bolib Sizg qiziqish biln qrshlri krk? Qni, mn shu svllrg bir jvb brib koringchi.
 gr biz dmlrd tssurt qldirmqchi bolsk v shu rqligin ulrni ozimizg tyin qiziqtirishg intilsk, hech qchn hqiqiy, smimiy dost tp lmysiz. Yashisi - buning ksini qilish, yani dmlr hyoti biln qiziqish krk.
 Mshhur Vnlik psilg lfrd dlr shundy db yozdi: Oz birdrlri biln qiziqmydign insn hyotd eng ktt qiyinchiliklrni bshidn kchirdi v trfdgilrg eng ktt zrr kltirdi. uddi mn shung oshsh dmlr rsid mdsizlr pyd boldi. Ruhiyatg id onlb ilmiy kitblr bu fikr-mulhzlr togri eknligini tsdiqlydi.
 Bir vqtlr mn, - db yozdi D.Krngi, - Nyu-Yrk drulfununid hikya yozish snti boyich lktsiyalrd qtnshgn edim. Bizning guruhimizd mruzchilrdn biri Klr jurnlining muhrriri edi. U yozuv stlig kelib tushgn onlb hikyalr ichid duch klgn bittsini lib, undgi bir nch strni oqib ususn mullif hqid fikr yuritish mumkinligi, u dmlrni qy drjd yoqtirishini niqlb lish mumkinligi hqid gpirrdi. gr mullif insnlrni oylms, - drdi u, - uning hikyalri oquvchilrg hech qchn yoqmydi. 
 Mshur kozbglgich Gvrd Trstn bu hunrd chuqur bilimg eg ems v bshqa kozboylagichlrdn istddi biln jrlib turms edi. mm u bshqlrdn frqli olrq, ikki isltg eg edi. U insn tbitini jud yashi bilgnligi uchun tmshbinlrd kotrinki ruh pyd qilr v ulr jyib ozig s insn eknliklrini his etishg mjbur qilrdi. Eng muhimi u dmlrg smimiy munsbtlrd bolrdi.
 U kopchilik kozbglgichlrg oshb: Bu yrd bir tod qishlqi, sdd dmlr toplngn. Mn ulrni bplb hmq qilmn, - dms edi. G.Trstn shng chiqr ekn, oz-ozig: Mn bu dmlrdn tmshmg klgnlri uchun minntdrmn. Ulr mng tirikchilik qilish uchun ozimg yoqqn ish biln pul tpishimg imkn bryaptilr. Mn ulr uchun qolimdn klgn nrsni korstmn, - drdi. U hr dim: Tmshbinlrim mng yoqdilr, - db tkrrlrdi v bu sozlrni u chin dildn ytrdi. 
 Mshhur qoshiqchi yol Shumk yk hm shundy edi. chlik v kulftg tol turmushi, oz-ozini v htt bllarini hm oldirish hyolig brgn, bhd gir xyot kchirgn bolishig qrmsdn u shnd smimiy kuylrdi. Uning ozi iqrr bolishich, u bshq dmlrning hyotig jud hm qiziqr, ulrni svr ekn.
 Biz hm kim bolishimizdn qtiy nzr - qssbmi, nnyoparmi yoki ttd otirgn shxmi, bribir vvl bizg mftun bolgn dmlrni svaylik, ulrni yashi korylik.
 gr biz dost rttirishni istsk, kling, br kuchimizni bshqlr uchun srf qilylik. Grtsg Vindzsrskiy Uels shhzdsi bolgnd Jnubiy mrikg tshrif buyurishdn bir nch y ldin ispn tilini orgnib lgn. Jnubiy mrikliklrg uning ispn tilid sozlshi jud yoqqn ekn.
 Bir nch yil dvmid men, - db yozdi D.Krnegi, - dostlrimizning tugilgn kunlrini niqlsh biln bnd bolib kldim. Mn munjjimlikk qiziqmsm hm ulrnnng tugilgn kunlrini bilish uchun ulrdn dm rktri v qbiliyati tugilgn kuni biln bgliqmi, deb sordim. Songr mn ulrning tugilgn kun v yini sorb lrdim. Msln, u mng 24 nyabr deb yts mn fikrn 24 nyabr, 24 nyabr db tkrrlrdim. U bshq yoqq qrshi biln asta bu snni tzlik biln qgzg yozib qoyardim v keyinchlik msus kitbchmg kochirib lrdim. Hr yil bshid mn bu snlrni klndrg yozib qoyardim. Dostlrimdn birrtsining tugilgn kuni yaqinlshishi biln men ung tbrik ti yoki tlgrmm yubrr edim. , bu nqdr jyib tssurt qldirishini bilsngiz edi.
 Kop hllrd men bu tugilgn kunni yodid sqlvchi yagn kishi bolib chiqrdim. 
 gr biz dost tpishni istsk, kling, shdlik v zvq-shvq biln dmlrni lqishlylik. Bu usulni sizg telfn qilishgnid hm qollng. sslm-u lykum dgn sozni shundy tlffuz qilingki, qongirq qilgn dm zrrch nqulylik szmsin, niqrgi, gpirish hngizdn qongirq qilgni uchun siz undn ursnd eknligingiz bilinib tursin. 
 Shundy qilib, gr siz dmlrg yoqishni istsngiz, birinchi qidg ml qiling:
 dmlr hyotig, ulrning turli urf-dtlri, etiqdlri v intilishlrig smimiy qiziqish biln qrng.
 
1.2. YASHI TSSURT QLDIRISHNING ENG DDIY USULI
 
 Yaqind mn, - db yozdi D.Krngi, - mhmndrchilikd boldim. Mhmnlr rsidgi kopgin mrs lgn v zor brib trfdgilrd yoqimli tssurt qldirishg hrkt qilyotgn yol hm br edi. U oz dvltining kopchilik qismini moyn, brillint v mrvridg srflb, rs bzngn, lkin yuz ifdsini ozgrtirish brsid hch nrs qilmgn edi. Uning yuzid dimiy nrzilik v tkbburlik lmtlri shundq hm korinib turrdi. U hr bir dm uchun mlum bolgn hqiqtni, yani: yolning kiygn kiyimi ems, blki yuz ifdsi nch muhimrq eknligini bilms edi. (Chunnchi, tiningiz ozig moynli plt stib lishdn ldin shu nrsni yodig ls yashi bolrdi). 
 Chrlz Shvbning iqrr bolishich, uning jilmyishi dllrd bhlnr ekn. Bu biln u yanglishmgn edi, chunki uning ozig sligi, dmlrni ozig jlb qilishi v yoq lish qbiliyati ung xyrtlnrli drjdgi muvffqiyatlr kltirdi. Undgi jyib hisltlrdn biri bu dmning ozglrni sir qiluvchi jilmyishi edi. dm jilmyish rqli goyoki Siz mng yoqsiz, siz mni btli qilyapsiz. Mn Sizni korishdn ursndmn, db gpiryotgndk boldi.
 Nsmimiy kulgi-chi? Yoq, bundy kulgi bizni hch hm ldy lmydi. Uning suniyligi shundq hm bilinib turdi v undn drxl jhlimiz chiqishi niq. Biz fqt kongildn chiquvchi v yurklrimizni yayrtuvchi hqiqiy, bbh kulgi hqid gpiryapmiz.
 Nyu-Yrkdgi ktt bir univrsl dokndgi ishg yollsh bolimi mudirining ytishich, u yuzlri omryib turuvchi flsf dktridn kor mktbni tugllmgn bols m shrli jilmya lish ususiyatig eg bolgn qizlqni fzl korr ekn.
 QSHning kuchuk tyyorlvchi eng ktt kmpniyalridn birining dirktrlr Svti risi mng ytishich, gr dm ozig shdlik kltirdign ish biln shugullnms, uning ishi kmdn-kam ongidn klr ekn.
 Agar damlr Siz biln suhbtlshgnlrid huzur qilishlrini istsngiz, Sizning ozingiz ulr biln suhbtdn huzur istamgingiz lzimdir.
 D.Krngi koplb ishbilrmn dmlrdn bir hft dvmid jilmyib yurishni v kyinchlik buning ntijsini drs vqtid sozlb brishni iltims qildi. U n shu mzmund ozig klgn t biln oquvchilrni tnishtirdi. 
 Uylngnimg hm mn 18 yildn rtiqrq vqt bopti, - db yozilgndi td. - Birq bu vqt dvmid mn tinimg kmdn-km jilmyardim, yrim pytlard bols ornimdn turib t izmtg ktgunimch u biln bir giz hm gplshms edim. Mn jud qors edim.
 Iltimsingizg kor mn bir hft jilmyib yurishg qrr qildim, Shundy qilib kyingi kunning tngidn bshlbq mn schimni trb yurrknmn, ynd ozimning bdqvq ksimg qrb Bill, sn bugun ozingning mush korinishingg brhm brsn. Sn jilmyasn v buni hzirdnq bshlysn, deb ytdim. Nnusht uchun stlg otirr eknmn, yrli tng, jnginm, db jilmyib qoydim.
 Siz tin kishi bundn hyrn bolib qlishi mumkin, db ghlntirgn edingiz. Siz tinimni bilmgn eknsiz. U tmmil esnkirb qldi, hyajng tushdi. Mn ung bundn buyon endi hr dim shundy boldi db ytdim v mn 2 y dvmid hr kuni ertlb shundy qilmn. ulqimdgi bundy ozgrish ndnimg 2 y dvmid otgn yillrdgidn kor koprq shdlik lib kirdi. Shundn bri hr tng ishg brr eknmn, kop qvtli uyimning liftrig yrli tng dya jilmyib qoyamn. Ishnd mning shu pytgch kulgnimni kormgn dmlrg jilmyib bqmn.
 Tz rd dmlrning hm mng jilmyib qrshlrini pyqb qldim. Mning ldimg riz biln hr il hltd kluvchi kimslrni mn dim chiq kongillik biln kutib lmn. rzlrni tinglb turib ulrg jilmyamn v ulr biln boldign tushunmvchilikni hl qilish snrq kochdi. Jilmyish mng hr kuni kop pul keltirishig ishn bshldim.
 Mn bshqlrni bolr-bolmsg tnqid qilishni tshldim. Endilikd mn birvni qrlsh ornig mqullymn v mqtymn. Mn ozim istgn nrslr hqid gpirishni tottdim. hzir mn suhbtdshimning nuqti nzrini tushunishg hrkt qilmn Bulrning hmmsi mning hyotimni tubdn ozgrtirib yubrdi. Endilikd mn butunly bshq dmmn - btlirqmn, dostlrg v quvnchg bymn - bu es yagn hqiqiy btdir.
 Jilmyishni bilmysizmi? Nim qilish krk? Ilk nrs dstlb ozingizni jilmyishg mjbur qiling. gr yoningizd hch kim bolms, hushtk chlib yoki mingirlb birrt kuyni ijr eting. Ozingizni uddi btli dmdk his qilishg hrkt qiling v bu sizd yashi kyfiyat hsil qilishg yordm brdi. Bu hqd Grvrd Univrsittining prfssri U.Jyms shundy yozdi:
 ulq-tvr kyfiyat ntijsi db hisblndi, lkin ulr bir-biridn jrlmsdir. Biz oz irdmiz biln ulq-tvrimizni bshqrr eknmiz, bvsit irdmizg boysunuvchi kyfiyatimizni hm bshqrmiz.
 Shundy qilib, buzilgn kyfiyatimiz ornig ird zori biln kyfiyat hsil qilish uchun hushyor trtib, ozimizni qolg lib, uddi yashi ishlr bolgnidk hrkt qilishimiz v gpirishimiz krk.
 Bu dunyod hmm bt qidirdi v ung erishish uchun birgin ishnchli yol mvjud. Buning uchun Siz ozingizdgi fikrlr qimini bshqlr lishi bilimini orgnishingiz krk. Bt tshqi shrt shritlrg bgliq ems. U hmm vqt ichki trtibg bgliq boldi.
 Sizning btli yoki btsiz bolishingiz Sizdgi ml-mulkingizg, kimligingizg, qyrdnligingizg v qndy ish qilishingizg bgliq ems. Sizning kyfiyatingiz vvl n shu nrslr hqid qy trzd oylshingizg bgliq boldi. Msln, ikki kishi bir nd v bir jyd yashshi mumkin. Ikklsi bir il nrs biln mshgul bolishi mumkin, ikklsi hm bir ildgi bylikk v mlg eg bolishi mumkin - shung qrmsdn ulrdn bittsi ozini btli, ikkinchisi btsiz his qildi. Nim uchun? Buning sbbi qliy kyfiyatlrning bshq-bshqligiddir. Mn ert tngdn t kchgch yuzidgi ter biln tinkni quritdign jzirm issiqd ishlb ozini btli his qilgn itylrni Nyu-Yrkdgilrdn kor koprq uchrtgnmn. 
 Shkspirning tkidlshich, hch bir nrs yashi yoki yomn bolishi mumkin ems - ulr bizning nrslrg qndy qrshimizg bgliqdir. 
 Eyl Linkln bir kuni kopchilik dmlr qnchlik btli bolishg qrr qilgn bols, ulr shunchlik btlidirlr, - db ytgn edi. U hq edi. Mn yaqind bung yan bir br min boldim. Mn zinpyalrdn kotrilr edim: mening ldirgimd ngirn bllr qoltiq tyoqd qiyinchilik biln zinpyalrdn kotrilr edilr. Birini es zmbild kotrib chiqishr edi. Mni hyrn qldirgn jyi ulrning ursndchiligi v kulgusi edi. Men bitiyor u bllrdn bu qdr ursndchiliklrining sbbini sordim. E, , - ddi bl, - hmm hm umrbd ngirn bolib qlishini nglgndn kyin, dstlb qttiq kuyundi, songr bu hlt otib, oz tqdirig itt qil bshlgch es hr qndy sg dmdn kor btlirq yashydi. Bu bllr ldid mn bsh eggim kldi. Ulr mng hch qchn unutmydign drs brishgn edi. 
 Bysbl kmndsining sbiq oyinchisi Btnerning tkidlb ytishich, yuzid kulgusi br bolgn dmni hmm rd chiq kongil biln qrshi lishr ekn. Shuning uchun birr bir dmning uyig kirr ekn, u bir zumg totb, oz ltini shd qilgn nrslrni yodig tushirib, yuzid kulgu pyd qilr v kyin es bu ndng kirr ekn.
 Elbrt bbrning mn bu mslhtini es diqqt biln oqib chiqing. Lkin esingizd tutingki, bizning mslhtlrg ml qilsngiz, uni bribir tushunmysiz: hr kuni uydn chiqqningizd dhningizni kotring, bshingizni gz tuting v opklringizni irigch hv biln toldiring: quyosh nuridn miriqib bhr ling; dostlringizni jilmyish biln lqishlng v smimiylik biln qol siqishing. Sizni ntogri tushunishlri mumkin db qorqmng v hmd bir dqiq bols hm dushmnlringiz hqid oylb vqtni bekr ktkzmng. Nim qilmqchiligingizni dstlb qln uzil-ksil hl qilib ling, songr rqg tshlmsdn qoyilgn mqsd tmn hrkt qiling. ozingiz mlg shirishni hhlgn buyuk hmd yashi ishlr hqid oylng v shund Siz vqt otishi biln oz xhishingizni royobg chiqrishg zrur boldign hr qndy imkniyatlringizdn, ozingiz bilmgn hld fydlnyotgningizni szib qlsiz. Fikrn ozingiz istgn istddli, jiddiy v ishi ongidn kldign dmning surtini chizing v fikrlringiz stm-st sizni uddi shundy dtg ylntirdi. Fikr eng ktt kuchdir. Ruhingiz dim kotrilgn hltd bolsin, hr dim mrd, smimiy v yashi kyfiyatd boling. Togri fikrlsh - yartish dmkdir. hr bir nrs xhish rqli mlg shirildi v har qndy smimiy iltims bjrildi. Yurklrimiz buyurgn ishni qilylik. Bshimizni gurur biln blnd kotrylik. 
 Qdimgi ityliklr hyot tjribsi tufyli dn bolgn dmlr edi. Ulrd doppimizning ichig mn hm v siz hm yopishtirib qoyishimiz krk bolgn quyidgi mql br edi: Kulgusi yoq dm dokn chmsligi krk.
 Dokn hqid gp yuritgn eknmiz, Frnk Irvin Fltgr tmnidn bjrilgn elnlrdn biri yodg tushdi: Yangi yil jilmyishining bhsi yoq?
 U hch qnch turmydi, lkin kop nrs kltirdi. U kulguni korgn dmni byitdi. Kulgn dmni es kmbgl qilmydi. U bir pasta dvm etdi, lkin tird bir umrg qolishi mumkin. Uni chetlb otdign hch bir bdvlt yoq v u tufyli kmbgl bolgn dm hm yoq. U uyd bt kltirdi, ish brsid boldign ozr munsbtlrg yrixhlik kirgizdi v dostlik blgisi hisblndi. U chrchgnlr uchun romdir, ruhn tushkunlikk tushgnlr uchun qutqazivchi yogdu, qygudgilr uchun quyosh nuridir.
 Shung qrmy uni stib lib bolmydi, tilb lish mumkin ems, qrzg lib bolmydi, ogirlb hm bolmydi, chunki gr svg qilinms, uning ozi hch nrsg yarmydi. Yangi yil uchun svd-stiq qilyotgn ridrlrning qimi tufyli tos-toplnd stuvchi shu drjd chrchydiki, uning htt kulishg hm hli qlmydi, shund ozingizning kulgingizdn birini qldirib ktlmysizmi?
 Kulgug jud muhtoj bolgn dm - bu hch nrssi qlmgn dmdir. 
 Shundy qilib, siz dmlrg yoqishni istsngiz ikkinchi qidg ml qiling! Jilmying.   
 
1.3. YASHI SUHBTDSH BOLISHNING DDIYLIGI
 
 Kunlrdn bir kuni mn D. Frndn intrvyu ldim v suhbtimiz dvmid uning muvffqiyatlri hqid sordim. U gyrt biln ishlshimd, - db jvb berdi. hzillshyapsiz shkilli - ddim. Shund u muvffqiyatlrining siri hqidgi mning fikrimni sordi. Bilishimch, Siz 10 ming dm ismini bilsiz, - db jvb brdim. Yoq, dshdingiz, - qrshilik bildirdi u, - mn 50 ming dmning ismini ytib br lmn.
 Mlum bolishich, Frnning bu qbiliyatidn bhrmndligi Frnklin Ruzvltning przidnt bolib sylnishig sbb bolgn. D.Frn oz hyotining bshlridyoq insnni dunyodgi hmm nmlrdn kor ozining ismi koprq qiziqtirishini tushungn edi.
 dm ismini yodd lib qlib v bhuzur ytmq biln Siz dmg nzik v smrli ushvqtlik bgishlysiz, lkin gr Siz uning nmini esdn chiqrsngiz yoki ntogri yozsngiz ozingizni qiyin hvlg slib qoyasiz. 
 Endri Krngining yutuqlri nimd db oylysiz?
 Uni polt qirli, - db tshrdi, lkin uning ozi polt ishlb chiqrish hqid hch nrs bilms edi. Uning uchun polt ishlb chiqrish hqid undn koprq bildign yuzlb dmlr ishlr edi. Lkin u dmlr biln muml qilishni bilrdi. uddi mn shu nrs uni bdvlt qildi. U ozining tshkiltchilik v rhbrlik istddini nch ert korst bshldi. On yoshg brib u dmlrning oz ismlrig xyrtd qlrlik drjd ktt hmiyat berishlrini szib qldi v buni ulrni oz tmnig gdirish uchun ishlt bshldi. Kop yillr otib u ish brsid boldign ozr munsbtlrd n shu psilgik usulni ishltib yaxshi pul ishlb lishg muvffq boldi.
 Endri Krngi oz dostlri v ish brsidgi shriklrining ismlrini esid lib qlish v ulrni togri tsh dti br edi. Bu uning rhbrlik sirlridn bittsi edi. U oz ishchilridn kopchiligining ismini yt lishi v shu tufyli krnsid birr mrt hm ish tshlsh bolmgnligidn frlnrdi.
 dmlr oz nmlri biln shu drjd frlnrdilrki, htt uni qndy qilib bolmsin bdiylshtirishg intilrdilr. Htt P.Brnum frzndlrining birrtsid oz nmi yoqligidn kuyinib, nvrsi S.Silig 25000 dllr brib ozini Brnum db tshini iltims qilgn edi.
 Ikki yuz yil ldin bdvlt dmlr yozuvchilrg ozlri hqid kitb yozish uchun koplb pul brrdilr. Kopchilik dmlr birr ismni yodlb qlish uchun fikrni bir jyd toplsh, tkrrlsh v esd lib qlish lzimligi v bund vqt ktishg rokch qilib, uni soddalshtirardilr. Ulr ozlrining judyam bnd eknliklrini psh qilishdi. mm dmlrning v ttki ddiy mundislrning ismini krk bolgn vqtd esg tushir lgn Frnklin D.Ruzveltdy bnd bolmsngiz krk.
 Frnklin D.Ruzvlt dmlrning iltiftig szvr bolishning eng ddiy, eng unumli v eng tsirchn yoli ulrning nmlrini yodd lib qlish v shu rli ulrning qdr-qimmtlrini kotrish eknligini bilgn edi. Kopchiligimiz shundy qilmizmi? 
 Bizni yangi dmlr biln tnishtirishgnid kop hllrd ulr biln bir nch dqiq sfsta stmiz v htt hyrlshyotgn pytimizd ulrning ismlrini esly lmymiz.
 Siyosiy rbb ozlshtirish lzim bolgn eng birinchi drslrdn biri quyidgilrdn ibrt: Sylvchisining ismini yodd tutish - bu dvlt rbbig s dnlikdir. Uni esdn chiqrish - unutilib ktilishg mhkumlikdir.
 Ish brsid v ijtimiy mulqtlrd hm bu qbiliyat siyostdgidk sqtdi. 
 Shundy qilib dmlrg yoqishni istsngiz, uchinchi qidg ml qiling:
 Dim yodd tuting, dm ismi - hr qndy tild hm eng yoqimli eshitildign sozdir v hr bir dm uchun oz nmi bls hr qndy sozdn kor qdrlirqdir.
 
1.4. SBRLI TINGLVCHI BOLING.
 
 Yaqind mni bridj oyinig tklif qilishdi. Togrisi, mn u oyinni bilmymn. Tklif qilgnlr rsid mn kbi bu oyinni bilmydign bir yol hm br edi. Mning tniqli firmd mnjr bolib ishlgnligimni v shu tufyli kop syohtlrd bolgnimni eshitib, korgnlringiz, eshitgnlringiz hqid gpirib brsngiz, db iltims qildi. Divng otirgnimizd u yaqind eri biln frikd bolgnligini ytib qldi. frik, - itb qildim mn, - qndy qiziqrli! Mn hr dim u yrg brishni rzu qilmn, lkin ljird bir kun bolmagnimni hisbg lms, mn u yrd hchm bolmgnmn. ytingchi, Siz ktt hyvnlr yashydign jyd boldingizmi? H. qndy mdingiz klibdi! Sizg hvsim kldi. Iltims mng frik togrisid sozlb bring.
 Uning hikyasi 45 minut dvm etdi. U mning qyrlrd bolgnligimni bshq sormdi hm. Ung endi mning syohtim hqidgi hikyam krk ems edi. Ung eng krklisi bu qiziqib uning gplrini eshitdign, oz ususid gpirishg v qyrd bolgni hqid ikya qilib brishig imkn yartdign dm edi.
 Bu gp istisn triqsid ytilyotgani yoq. Bundy dmlr kop. Msln, Dj.U.Grinbrg tshkil qilgn tushlik pytid mn bir mshhur btnik biln tnishib qldim. Ilgrilri mn btniklr biln hch suhbtlshmgn edim v u mni ll qldirdi. Mn uning Lyutr, Brbinik db tldign oz nki gullri hqid gpirgnid hyrn qldim. Mning ozimd hm kichkin nki gul brligini ytgnimd, u mng bu gulni qndy qilib ostirish krkligi hqid mslxtlr brdi.
 Biz tushlikd mhmnd edik. U yrd bizdn tshqri yan 12 t mmn br edi. Biz mhmndrchilikning hmm qidlrini buzib bir nch st suhbt qurdik...
 Kch boldi. Mn klgnlrg yrli tun tilb ktmqchi boldim. Shund btnik mzmng murjt qilib mn hqimd bir qnch yoqimli sozlrni ytdi. Uning sozig kor, mn eng yashi suhbtdsh eknmn.
 Yashi subtdsh mn-? ir mn suhbt dvmid birrt hm gp gpirmdim-ku! Mn htt gpirishni xhlgnimd hm gpirlms edim, chunki btnik ususid mutlq hch nrs bilms edim. Mning br-yogi qilgn ishim - hikyasini diqqt biln eshitgnimdir. Mn uni smimiy qiziqish biln eshitdim. U buni his qildi: Tbitn bu ung yoqdi. Diqqt biln eshitish - bundy dmlrg qilishingiz mumkin bolgn eng ktt yashilikdir. Kmdn-km dmlrgin, - db yozgn edi Jk Vudfrd, - ozlrini zvq biln eshitishlridn quvnmydilr. Lkin mn btnikni zvq biln eshitish biln birglikd uning ishlrig yashi bhlr brib, undn mqtv sozlrini yamdim.
 Mn ung bizning suhbtimiz nihyatd qiziqrli v jyib boldi dgnimd hqiqtni gpirgn edim. Mn ung, uning bilgnlrini bilmgnligimdn fsuslnyotgnligimni ytgnimd togrisini gpirgndim. Mn u biln dld ylnishni jud xhlshimni ytgnimd hqiqtdn hm buni xhlgn edim. Mn ung siz biln lbtt yan uchrshishimiz krk, dgnimd hm haqiqtdn rst gpirgn edim.
 Bu sozlrim biln uni hqiqtd yashi suhbtdsh ekn db oylshg mjbur qildim v mn hqiqtdn hm yashi tinglvchi bolgn edim, hmd uni ozi hqid gpirishg rgbtlntirgndim. 
 Ish brsidgi subt muvffqiyatli bolishining siri nim? Chrlz U. Elietning ytishich, ish brsidgi suhbt qiziqrli bolishining hch qndy siri yoq. Eng muhimi, Siz biln gplshyotgn dmg ktt diqqt biln qrshingiz kerk. Bundn yoqimlirq nrs bolms krk.
 Judyam tushunrli, togrimi? Bu hlni nglsh uchun tort yil drilfunund oqish shrt ems. Lkin mng v Sizg qimmtbh binlrni ijrg ldign, doknni chiryli korgzm biln toldiruvchi, tijrtg yuzlb dllr srflydign v lkin yashi tinglvchi bolishg qli tmydign stuvchilrni ishg yollydign svdgrlr mlum. Bundy stuvchilr ridrlrning sozini boldi, ung qrshilik bildirishdi, ulrni chchiqlntirdilr v xtt dokndn hydb chiqrishgch brdilr.
 D.J.Vuttn biln bolgn vqni lib koring. Drslrimdn birid u mng quyidgi vqni hikya qilib brdi. U shhrning snt mrkzid jylshgn univrsl doknlridn biridn kstyum stib ldi. Lkin svd muvffqiyatsiz chiqdi: kstyum koylkning yoqsini kirlntirdi. U kstyumni dokng qytrib lib kldi, uni bergn stuvchini tpdi v ytishmvchiliklrni ytishg hrkt qildi. U gpirishni bshlshi bilnq stuvchi uning sozlrini boldi v biz bundy kstyumning mingtsini stdik, sizning shikyatingiz biz eshityotgn birinchi shikyatdir, - dydi.
 Stuvchi ytgn gpning ssiy mzmuni shundy edi, lkin u jud qopl hngd gpirdi. Uning jnjl xngi uddi Yolgn gpiryapsiz. Bizni hmq qilmn db oylyapsizmi? Mn sizg korstib qoyamn - dyotgndk edi. Bu trtishuv vjig chiqqnid yan bir stuvchi klib qoshildi. qr rngdgi kstyumlr bshid shundy yniydi, - tushuntirdi u, - biz hch nrs qillmymiz. Bu nrdgi hmm kstyumlr shundy, hmm gp ulrning boyamsid.
 Bu vqtg klib ich-ichimdn titrq chiq bshldi, - dydi Vuttn oz hikyasini dvm ettirr ekn. - Birinchi stuvchi mening rstgoyligimg shubhlndi, ikkinchisi es pst nvli ml stib lgnligimg shm qildi. Mning jxlim chiqib ktdi. Mn kstyumlring biln qoshmzr bolinglr, - db endi bqirmqchi bolib turgnimd bolim mudiri klib qldi. U ozining ishini bilrdi. U mning felimni tolligich ozgrtirib yubrdi. U jhli chiqib turgn dmni dm otmy ridrg ylntirdi. Qndy qilib u bung erishdi? U uch nrsni mlg shirdi. 
 Birinchidn, u mning gpimni bshidn t irigch diqqt biln eshitdi.
 Ikkinchidn, gpimni tugtgnimdn kyin stuvchilr yan mn biln trtish bshldi. U es stuvchilr biln hm trtishib mning nuqti nzrimni himya qildi. U koylgimning yoqsidgi kir kstyumdn qlgnligig shunchki qoshilmsdn, yan qtiyat biln ridrni qniqtirmydign ml bizning doknimizd stilmsligi krk, db ytdi.
 Uchinchidn, u tshvish nimd eknligini ngly lmyotgnligini chiq tn ldi v: Mn bu kstyumni Siz nim qil dsngiz shundy qilmn, - db roy-rst ytdi. 
 Bir nch dqiq ldin mn ung bu lnti kstyum ozingg buyursin db ytmqchi edim. Lkin endi bols mn ung Mn Sizdn fqt mslht sormqchi edim. Mn bu hl vqtinchlikmi v uni nim qilish mumkin, db svl bedim. U mng kstyumni yan bir ft kiyishni tklif qildi. gr shund hm nrzi bolsngiz, uni qytrib lib kling. Biz uni Sizg yoqdign kstyum biln lmshtirmiz. Sizg shunch tshvish rttirgnimiz uchun uzr, - db yan kchirim hm sorb qoydi. Mn dokndn mmnun chiqdim. Hft irid kstyum yoqmni bshq kir qilmdi. Mnd es bu dokn v uning mudirig bolgn ils yan hm rtdi. Bundy dm rhbr bolgnligi jblnrli ems. Uning dimlrig ksk, ulr bir umrg stuvchi bolib qlvrdilr, yoq, ulrni ehtiml, ridr biln bshq uchrshmydign jyg otkzslr krk.
 Intrvyu lish boyich chmpin yzk F.Mrkssn tsdiqlshich, kopchilik dmlr bshqlrni diqqt biln tinglshni bilmgnlri uchun hm ulrd yoqimli tssurt hsil qil lishmydi. Ulr boshqlrni eshitishdn kor ozlri koprq gpirishg intildilr. Buni dmlr mng yashi mruzchidn yashi tinglvchini rtiq korishlrini, tinglash, yashi tinglsh bshq isltlrdn kor kmrq uchrshini ytishgn edi. 
 Yashi tinglvchini fqtgin buyuk damlrgin ems, eng ddiy dmlr hm ezzlshdi. gr dmlr Sizdn qchishlrini, ustingdn kulishlrini v sizdn nfrtlnishlrini istsngiz, hch qachn ch kimni uzq vqt tinglmng. oshanda totmsdn gpiring. gr bshq birv sizg gpiryotgnd qndydir bir fikr miyangizg klib qls, uning totshini kutib otirmng. U sizchlli qlli ems. Darhl gpga qoshilib, sozini ortsig tosiq boling. Siz shundy dmlrni bilsizmi? Mn, fsuski, dunyog tniqli bundy dmlrning kopchilgini bilmn. Bundy dmlr ozlrig mhliyo bolgn zrikrli dmlrdir. Fqtgin ozi hqid gpiruvchi dm fqt ozi hqid oylydi. Fqt ozi hqid oylydign dm, - dydi Klumbiya univrsyttining dktri, - tuzlib bolms mdniyatsiz kishidir. U bilimli bols hm bribir mdniyatsizdir.
 Shuning uchun gr yashi suhbtdsh bolishni istsngiz, vvl diqqt biln tinglvchi bolingiz, qiziqrli dm bolish uchun bshqlr biln qiziq bilish krk. dmg shundy svl bringki, u Sizg zvq biln jvb qytrsin. Uning ozi v ozining yutugi hqid gpirishni rgbtlntiring. Yodingizd tuting, Siz biln suhbtlshyotgn dmni Sizni mumllringizdn kor, ozining ehtiyojlri v mumllri koprq qiziqtirsin. Uni millinlb dmlrni qirib tshlyotgn chlikdn kor koprq ozining tish grigi bzvt qildi. 
 Shuning uchun gr yashi suhbtdsh bolishni istsngiz, tortinchi qidg ml qiling:
 Yashi tinglvchi boling.
 
 Bshqlrni ozlri hqid gpirishlrig rgbtlntiring. Dim yonid turib Siz biln suhbtlshyotgn dm ish biln sizning ishingiz biln qiziqmsdn, blki ozi biln, ozining xhishlri v mummlri biln qiziqdi. Shundy qilib sbrli tinglvchi boling.
 
1.5. QNDY QILIB DMLRNI QIZIQTIRISH MUMKIN?
 
 Hr bir insnning yurgig kirishning eng ishnchli yol ung erkin mvzu brish v uni qiziqtirdign nrslr hqid suhbtlshishdir. 
 gr mn dmlrning yurgig yaqin billmsam v suhbtdshimd ozimg nisbtn iliq hisni hsil qillmsm, uning kongliga yol tpishim judyam qiyin bolrdi. Bu qid, yniqs, turli il iqtisdiy lqlrni orntishd judyam zrurdir. Buni bir mriklik nvvy mislid korishimiz hm mumkin. U bir nch yil dvmid oz uyig yaqin mhmnn egsini dimiy mijzg ylntirishg hrkt qilib yurrdi. U shu mqsdd mhmnn egsi brgn jyg brr, u biln lq orntishg intilr, oz nmini mqtr, lekin bundn nf chiqms edi. dmlr ortsidgi munsbtlr kursini orgngnidn kyin u tktikni ozgrtirishg qrr qildi. U mehmnn egsining nim biln qiziqishini chuqur orgndi v ntijd, uning merik mhmnnlr jmiyatig mnsubligini bilib qldi. Nvvy ertsig mhmnn egsi ldig kirib, fqt shu jmiyat hqid suhbtlshdi. Ntijd, mhmnn egsi bundn zvqlnib jmiyati hqid kop gpirib brdi v oirid nvvyni bu uyushmg z bolishg tklif qildi. Ertsig es, nng buyurtm brdi.
 Shundy qilib, dmlrning konglini tpishingiz uchun, lbtt suhbtdshingizni qiziqtirdign msllar dirsidgin suhbt lib bring. 
 1.6. DMLRNI OZIG MYIL QILISHG QNDY ERISHISH MUMKIN? 
 Insn ulq-tvrid eng muhim qnun br, gr biz bu qnung ml qilsk, hch qchn kongilsiz hltg tushmymiz. Chunki bu qnun bizg jud kop dostlr rttirishg yordm brdi. Lkin biz uni zgin buzish biln drrv kongilsizlikk uchrymiz. Bu qid quyidgichdir: dmlr biln shundy mumld bolingki, ulr bu mumldn ozlrining hamiyatlirq eknliklrini his qilishsin. Bshqlrning koz ongid hmiyatli bolish hishi insn tbitining eng ssiy blgilridn biridir.
 Psilg Jysning fikrich, insn tbitining chuqur prinsiplridn bittsi, bshqlr tmnidn tn linishg bolgn xhishdir. Bu xhish bizni hyvnlrdn jrtib turdi. Hqiqt shundki, Siz biln hr bir uchrshgn dm ozini sizdn ustun qoyishg hrkt qildi v bund uning yurgig yol tpishning eng togri yoli diplmtlrch nziklik biln uning ustunligini tn lishingizddir. mm bu ishni shundy mlg shiringki, u sizning smimiyligingizg sl shubhlnmsin.
 Dnishmndlr ming yillr dvmid limlr ortsidgi munsbtlrning qidlri hqid fikr yuritishgn. n shu fikrlrdn bittsi hzirg qdr yashb kldi. Bu, bshqlr Siz hm ulrg qndy munsbtd bolishini istsngiz, Siz hm ulrg hr dim shundy munsbtd boling, dgn fikrdir.
 Siz lbtt, hmm sizning qdringizg ytishini v gururingizni togri tushunishini istysiz. Qlvrs, Siz nsmimiy mqtvg ozingiz hqid br gpni eshitishni xhlmysizmi? Dostlringiz Sizni chin dildn hurmt qilishini v htmtylik biln mqtshlrini istysizmi? Bilingki, bu nrslrni bshqlr hm istydi. Shuning uchun yuqrid ytilgn ltin qidg ml qilish krk v bshqlrdn istgn nrsngizni ynn bshqlrg hm rv korishingiz krk. Qndy qilib? Qchn? Qrd? Jvb bitt! Hr dim v hr yrd.
 Bung bir misl: Abrt izmt Rdi trmgi izmtchisidn mn Gnri Suvyn nsining trtib rqmini ytib brishni iltims qilgndim. U ozining brt brish imknidn mgrurlnib, niq v tushunrli qilib: Gnri Suvyn (puz) ... on skkizinchi qvt (puz)... 1816 n, - db jvb brdi. Mn liftg yugurdim, lkin totb rqmg qytdim v: Mn chiryli jvbingiz uchun oz minntdrchiligimni bildirmqchimn. Sizning jvbingiz rvshn v niq boldi, Siz rtistlrdk gpirdingiz. Bu fzilt r kimd hm bolvrmydi, ddim. Sozlrimdn uning yuz-kozi prlb ktdi v nim uchun bundy puz qilishini sozlb berdi. Mning bir giz gpim uni oz glstugini togrilb qoyishg mjbur qildi. Men es 18-qvtg kotrilr eknmn, bugun dmlrg jrtilgn quvnchg, btg yan zgin quvnch, bt qoshgnimni his qildim.
 Siz qndydir ktt mldr bolishingizni, elchi yoki qysidir qomitning risi bolib otirishingizni kutmng. Siz n shu jyib qidg kim bolishingizdn qtiy nzr ml qil bshlng v Sizni orb turgn dmlrning qdrig ting. Msln, fitsintk Siz buyurgn qvurilgn krtshk ornig pyur lib kldi. Siz shund: tshvishg qoygnim uchun kchirgysiz, lkin mng qvurilgn krtshk mqul edi, db murjt qilingchi. U lbtt sizg hch hijlt qilmng, - dydi-yu, zudlik biln v hch bir mlmtsiz ovqtingizni lmshtirib brdi, chunki Siz ung hurmt korstdingiz. 
 Tshvishg qoygnim uchun uzr, mrhmt, gr qrshi bolmsngiz, tshkkur... kbi ifdlr dyarli bir il kchdign kundlik turmushimizni bzydi, uni gozl qildi v bu sizning trbiyalngnligingiz blgsi bolib izmt qiladi. Shundy qilib smimiy, chin dildn ytildign sozning qiymti yuqridir.
 Hr bir dm ozining qdr-qimmtini yuqri db bildi. Chunnchi hr bir millt hm shundy.
 Siz ozingizning qdr qimmtingizni yapnlrdn ustun db bilsizmi? Gpning indllsini ytgnd, yapnlr hm ozlrini Sizdn ustun db bilishdi. Siz hindlrdn ozingizni ustun db bilsizmi? Bu sizning ishingiz. Lkin millinlb hindlr ozlrini Sizdn shundy yuqri qoyishdiki, ulr htt Sizning syangiz tushgn vqtni hrm boldi db gizlrig hm lishmydi.
 Siz ozingizni eskimslrdn ustun db bilsizmi? Siz hqingizd eskimslr nim db oylshini bilish siz uchun qiziqdir. Eskimslr ichid hm bzn ishyoqmslr, dngslr uchrb turdi. Eskimslr ulrni q tnli db hqrt qilib, ulrg oz nfrtlrini bildirdilr.
 Hr bir millt ozini bshq milltdn yuqri qoyadi. Bu es vtnprvrlik hissini uygtdi v koplb urushlrni kltirib chiqrdi. Eng ddiy hqiqt shundn ibrtki, Sizning yolingizd uchrydign dyarli hr bir dm sizdn ozini u yoki bu sod ustun db bildi v gr Siz smimiylik biln n shu ustunlkni tn lsngiz hmd uning koz ldid bu nrsni mhirlik biln tkidlsngiz, uning yurgig togri yol tpgn bolsiz. Dim yodd tuting: Siz uchrtdign hr bir dm sizdn nimsi bilndir yuqri turdi v shk-shubhsiz, mlum mnd siz uning shgirdisiz v eng jyib nrs shundn ibrtki, oz yutuqlridn jud hm qntlndign dmlr ozlridgi kmchilik hissini dimgdrlik biln qplshg intildilr.
 Qyrdn bshlb bshqlrning qdr-qimmtini etirf etishdk bu sirli qidg riya qil bshlshimiz krk. Dstlb oz uyimizdn bshlsk-chi? Sizning tiningizd lbtt qndydir yashi islt br yoki hch bolmgnd, siz ung uylnishdn ldin shundy db hisblgnsiz. Lkin eslngizchi, irgi mrt qchn oz tiningizg iltift korstgnsiz yoki undn zvqlngningizni chiq ytgnsiz.
 Drti Diks shundy yozdi: Mqtshni orgnmsdn turib, ch qchn uylnmngiz. Turmushd shkrlik ems, blki ustmnlik krk.
 gr Siz hr kuni shirin vqt yyishni istsngiz, hch qchn tiningizni uy yumushlrini bjrishini tnqid qilmng v uni oz nngiz biln kongilg tgdign qilib slishtirmng. ksinch, siz uning ishlrini dim mqtng v vzingizni blndltib, ozingiz eng gozl v mhribn yolg uylngnligingizni yting. gr qvurilgn gosht tgchrmg, nn es komirg oshb qlgn bols hm nrzilik bildirmng. mm bu usulni birdnig qilmng, chunki tiningiz sizdn shubhlnishi mumkin. yollr sizni svib qlishini istysizmi? Mrmt, buning sirini ortqlshmn. Bu nrsni mn D.Diksdn ozlshtirib lgnmn. Bir kuni u uch tinning svgisig szvor bolib, pul dftrchsig eg bolgn mshur kop tinli erkkdn intrvyu lgndi. Qndy qilib shunch tinning svgisig szvr boldingiz db sorlgnd, u shundy jvb brgn ekn: Bu unchlik qiyin ish ems, fqt bitt nrs, yani yollr biln ulrning ozlri qid suhbt yuritishni bilish lzim, ls.
 Erkklr biln hm shundy qilish krk. 
 Shundy qilib, gr Siz dmlrg yoqishni istsngiz, ltinchi qidg riya qilib, suhbtdshingizning qy bir jihtdn sizdn fzlrq eknligini smimiy tn ling.
 
 
DMLRG YOQISHNING LTI QIDSI
 
 1-qid: dmlr biln dim yashi munsbtd boling.
 2-qid: Tbssumni drig tutmng.
 3-qid: Yodingizd bolsin: hr bir dm uchun hr bir dim eng yoqimli eshitildign soz - uning oz ismidir.
 4-qid: Sbrli tinglvchi boling. dmlrning ozlri hqid ddiyrq gpirishlrig imkn bring.
 5-qid: Koprq suhbtdshingizni qiziqtirdign nrslr hqid gpiring.
 6-qid: Suhbtdshingiz qdr-qimmtini yuqri tutishingiz mumlngizd bilinib tursin. 
[IMG]
men.png
