[IMG]
men.png
- Muqaddas joy, - shivirladi Jennings.
Torn bosh irg'adi va bino ichini ko'zdan kechirishda davom etdi. Uning nigohi tiz cho'kib ibodat qilayotgan rohiblar guruhiga tushdi.
Ularning iltijosi goh balandlar, goh pasayardi. Jennings eksponometr asbobini oldi va uning ko'rsatkichlariga nazar tashladi.
- Ko'zdan yo'qot, - shivirladi Torn.
- Yoritgichni olib olishim kerak edi.
- Yo'qot deyapman.
Jennings Tornga ajablanib qaradi, lekin bo'ysundi. Torn o'ta tashvishlangandek ko'rinardi - uning tizzalari qaltirar, xuddi tanasi unga tiz cho'kib, rohiblarning iltijosiga qo'shilishni buyurayotgandek edi.
- Tuzukmisan? - dedi Jennings.
- ...Men katolikman, - dedi Torn.
Bir payt u zulmat tomonga qaraganicha qotib qoldi. Jennings nogironlar aravachasini va unda o'tirgan g'alati bir kishini ko'rdi. Boshqalardan farqli ravishda, u aravachada qaddini tik tutib o'tirar, boshi xuddi toshdek qotib qolgan, qo'llari falaj bo'lgandek harakatsiz edi.
- Bu o'shami? - shivirladi Jennings.
Torn bosh irg'adi, uning ko'zlari katta ochilgandi. Ular aravachaga yaqinlashishdi va nogironning yuzini ko'rib Jennings aftini bujmaytirdi. Uning yuzining bir tarafi oqib tushgandek ko'rinar, ko'zlari yuqoriga ma'nosiz tikilib turardi. O'ng yeng orasidan esa qo'l o'rniga qandaydir suyak chiqib turardi.

- U ko'rishini ham, eshitishini ham bilmaymiz, - dedi Spillettoning yonida turgan rohib. - Yong'indan beri u biror marta ham gapirmadi.
Duo o'qib bo'lgach, rohib Spillettoning aravasini tashqariga olib chiqdi va ikki sayyoh ularning ortidan ergashishdi.
- Birodarlarimiz unga qarab turishibdi, - so'zida davom etdi rohib, - har kuni unga la'nat o'qigach, uning soyoligi uchun duo qilamiz.
- La'nat o'qigach? - so'radi Torn.
Rohib bosh silkidi.
- "Qo'ylarini tashlab ketgan cho'ponga la'natlar bo'lsin. Uning o'ng qo'li qurib, o'ng ko'zi ko'r bo'lib qolsin".
- U gunoh qilganmi? - so'radi Torn.
- Ha.
- Qanday gunoh qilganini bilsak bo'ladimi?
- U Yaratgandan yuz o'girgan.
Torn va Jennings bir-birlariga qarab olishdi.
- U Tangridan yuz o'girganini qayoqdan bilasiz? - so'radi Torn rohibdan.
- Tavbasidan.
- U gapirolmaydiku.
- U tavba qilib xat yozgan. Uning chap qo'li ishlaydi.
- Nima deb yozgan?
- Nima uchun so'rayotganingizni bilsam bo'ladimi?

- Bu juda muhim, - dedi Torn. - Yordam berishingizni o'tinib so'rayman. Bu hayot-mamot masalasi.
Rohib unga diqqat bilan qaradi va bosh irg'adi.
- Yuring men bilan.
Spillettoning xonasi deyarli bo'm-bo'sh edi: bu yerda faqatgina somon to'shama va tosh stol bor edi xolos. Kechagi yomg'irdan keyin xona ichida ko'lmak hosil bo'lgandi. Torn to'shamaning ho'l bo'lib ketganini sezdi. Nahotki ular mana shunday cheklashlarni joriy qilishgan bo'lsa, yoki bu ham Spillettoga berilgan jazomikin?
- Stolga chizilgan suratga qarang, - dedi rohib ular ichkariga kirishgach. - U bu suratni ko'mir yordamida chizgan.
Arava g'ijirladi. Ular ruhoniy chizgan g'alati belgiga tikilganlaricha, stol atrofini o'rab olishdi.
- U bu yerga kelgan kuniyoq mana shu suratni chizgan, - davom etdi rohib, - ammo bundan boshqa hech narsa yozmadi.
Stolga qandaydir belgi chizilgandi. Jenningsning e'tiborini ushbu belgidagi uchta raqam o'ziga tortdi. Bu uchta olti edi. Xuddi Tassonening oyog'idagi belgi singari.
- Bosh ustidagi chiziqni ko'ryapsizmi? - dedi rohib. - Bu rohiblarning bosh kiyimini bildiradi.
- Bu avtoportretmi? - so'radi Jennings.
- Biz shunday deb o'ylaymiz.
- Mana bu oltilar nimani anglatadi?

- Olti - iblisning belgisi, - javob qaytardi rohib. - Yetti - Masihning raqami. Olti esa Shaytonning raqami.
- Ular nima uchun uchta? - so'radi Jennings.
- Bizningcha, bu iblis uchligini bildiradi. Shayton, Iblis va Dajjol.
- Nima uchun siz buni tavba qilish deb o'ylaysiz? - so'radi Jennings.
- Siz suratni avtoportret dedingiz. Surat do'zax uchligining ramzi bilan o'ralgan.
- Ammo u nima demoqchi bo'lganini aniq bilmaysiz-ku?
- Buning ahamiyati yo'q, - dedi rohib. - Eng asosiysi, u tavba qilyapti.
Jennings va Torn bir-birlariga ma'noli boqishdi. Torn umidsizlikka tushgandi.
- U bilan gaplashsam bo'ladimi? - so'radi u.
- Bu sizga yordam bermaydi.
Torn Spillettoga qaradi va uning ma'nosiz yuziga ko'zi tushib qaltirab ketdi.
- Spilletto ota, - dedi u qat'iy qilib. - Mening ismim Torn.
Ruhoniy yuqoriga ko'z tikdi. U qimir etmas va Jeremini eshitmasdi.
- Foydasi yo'q, - dedi rohib.
Ammo Tornni to'xtatishning iloji yo'q edi.
- Spilletto ota, - qaytardi Torn. - o'sha GO'DAKNI eslaysizmi? Uning kimligini bilmoqchiman.
- Iltimos qilaman, senor, - ogohlantiruvchi ohangda gapirdi rohib.
- Siz ULARGA iqror bo'lgansiz, - qichqirdi Torn, - endi MYeNGA ham iqror bo'ling! O'sha go'dak qaerdan kelganini bilmoqchiman!

- Iltimos qilaman...
Ruhoniy Spillettoning aravasini yurgizmoqchi bo'ldi, lekin Jennings uning yo'lini to'sdi.
- Spilletto ota! - bo'kirdi Torn ma'nosiz, gung qiyofaga tikilib.- O'tinaman! ONASI QAYeRDA? ONASI KIM? Iltimos! Javob bersangiz-chi!
Birdan quloqni qomatga keltiruvchi sado yangradi. Cherkov qo'ng'iroqlari chalina boshladi. Bu tovushga toqat qilib bo'lmasdi, Torn va Jennings qo'ng'iroq ovozidan cho'chib tushishdi. Torn ruhoniyning qo'li ko'tarila boshlaganini ko'rib qoldi.
- Ko'mir! - qichqirdi Torn. - Unga ko'mir beringlar!
Jennings darhol oldinga tashlanib stol ustidan ko'mir parchasini oldi va uni ruhoniyning qo'liga tutdi. Qo'ng'iroq jarangi davom etar, ruhoniyning qo'li qo'ng'iroq har bong urganida bir qaltiragancha, stol ustiga qing'ir-qiyshiq harflarni yozardi.
- Bu qandaydir so'z, - hayajon bilan qichqirdi Torn. - Ch... Ye... R...
Ruhoniy titrab-qaqshab so'zning davomini yozishga urindi, uni oyoriq tutdi, u og'zini ochdi va qandaydir hayvoniy tarzda ingradi.
- Davom eting! - uni majburladi Torn.
- V... - o'qidi Jennings. - Ye... T...
Kutilmaganda qo'ng'iroq ovozi to'xtadi. Ruhoniy ko'mirni tushirib yubordi va uning boshi aravacha suyanchig'iga egildi. Uqubatga to'la ko'zlar osmonga tikildi, uning yuzidan duvillab ter oqardi.
Uning atrofidagilar stolga yozilgan so'zga tikilganlaricha sukut saqlab turishardi.
- Chervet?... - so'radi Torn.
- Chervet, - qaytardi Jennings.
- Bu italyanchami?
