III
Taom oldidan bir oz sayr qilish juda foydali, deb men o'zim aytib yurardim.
Endi bilsam u mening hiylamni darhol sezib olgan ekan. Men ahmoq, u hech narsani payqamaydi, deb yurar ekanman. Dokxinachoron jim bo'lib qoldi so'ngra suv so'radi. Suv ichib bo'lgach, hikoyasini davom ettirdi:
- Doktorning qizi Monoroma mening xotinimni ko'rib kelmoqchi bo'ldi. Nechundir, bu gap menga ma'qul tushmadi. Ammo e'tirozga o'rin yo'q edi. Shunday qilib, bir kun oqshom payti u biznikiga kirib keldi.
O'sha kuni xotinimning ahvoli odatdagidan yomonroq edi. U ahvolining og'irligidan mukka tushib yotar, bo'zday oqargan yuzlari, musht qilib qisilgan qo'llari qattiq azob chekayotganini ko'rsatardi.
Kasal yotgan xona jimjit edi. Men uning bosh tomonida o'tirgandim. Boyoqish ayolning endi aylanib keling, deb aytishga ham majoli yetmasdi. Ehtimol, og'ir damlarida yonida bo'lishimni xohlagandir. Bemorning o'z dardini yengillatishga urinib, og'ir-og'ir nafas olishigina eshitilardi.
Kutilmaganda ostonada Monoroma paydo bo'ldi. Ko'ziga chiroq yorug'i tushib, qorong'i uyda hech narsani ko'rmadi shekilli, ostonada taysallab qoldi.
Xotinim qo'rqqanidan mening qo'llarimni ushlab:
- Kim bu?! - deb yubordi.
Notanish odamning paydo boiishi kasalni qo'rqitgan edi, u pichirlab o'z savolini yana bir necha marta takrorladi:
- Kim, kim bu axir? Men sarosimaga tushib:
- Bilmayman, - deb po'ng'illadim. Nazarimda birov meni xipchin bilan urganday bo'ldi.
- Ha, bu kishi doktorimizning qizlari-ku, - dedim bir ozdan keyin.
Xotinim menga qaradi, ammo men uning yuziga boqolmadim.
- Kiring, - dedi bemor zaif tovush bilan mehmonga va menga qarab: -Chiroqni olib keling, - yedi.
Monoroma bemorning yonida o'tirdi.Ular gaplashib ketdilar. Tez orada doktor ham keldi. U o'z dorixonasidan ikki shisha dori ham olib kelgan edi.
Doktor dorilarni ko'rsatib, kasalga tushuntira boshladi:
- Havorang shishadagi dorini badanga surkaysiz, mana bunisini ichasiz. Adashtirib qo'ymang, havorang shishadagisi kuchli zahar.
U, bu haqda meni ham ogohlantirib, shishalarni kasal yonidagi kursiga qo'ydi.
Hademay doktor xayrlashib, qizini ham qistadi.
- Dada, mening kasal oldida qolganim yaxshi emasmi, - so'radi qiz. - Axir, bu kishiga qaraydigan hech kim yo'q.
- Yo'q, yo'q, tashvish qilmang, jonim, - dedi xotinim. - Uyda keksa cho'rimiz bor, u meni o'z onamdek parvarish qiladi.
- Siz, xuddi Lakshmidek, hamisha o'zgalarga g'amxo'lik qilasiz, ammo o'zingiz tufayli biron begona odamning bezovta bo'lishiga yo'l qo'ymaysiz, - deb kuldi doktor keta turib.
- Doktor, erim ertadan beri dim uyda o'tiribdi, uni birga olib keting, ozgina bo'lsa ham sof havoda nafas olsin, - iltimos qildi bemor.
Xaran babu uning fikrini quvvatladi:
- To'g'ri, yuring biz bilan, daryo bo'yida aylanamiz.
Men yo'q deganday qo'l siltadim-u, ammo tezda shu taklifga rozi bo'ldim. Doktor xotinimni: dorilarga ehtiyot bo'ling, deb yana bir karra ogohlantirdi.
Men har kungidek kechki ovqatni doktornikida yeb, uyga kech qaytdim.Xotinim dardning zo'ridan jonini ko'ygani joy topmasdi.
- Ahvoling yomonlashdimi? - hovliqib so'radim men.
Gapirishga holi yo'q edi, menga so'zsiz nazar soldi.
Bo'g'ma dardi boshlandi.
Men vaqtni boy bermay, doktorga odam yubordim. U keldi, lekin gap nimada ekanini anchagacha tushunolmay turdi.
Dard borgan sari kuchayar edi...
- Badanga dori surkalganmidi? - xayolga botib so'radi doktor va kursidan havorang shishani olib qaradi. U bo'sh edi.
Shundan so'ng xotinimga murojaat qildi:
- Siz yanglishib bu dorini ichib qo'ydingizmi? Xotinim bosh egib tasdiqladi.
Doktor shu zahoti asbob olib kelish uchun uyiga jo'nadi - u kasalning ichlarini yuvmoqchi edi.
Men, birdan oyog'im singandek, kasalning oyoqlariga yiqildim. U meni yupatishga urinib, yosh boladay boshimni ko'kragiga bosdi. Qo'llari go'yo: "Xafa bo'lma, azizim, oqibati xayrli bo'ladi, sen baxtiyor bo'lasan, buni bilib men ham baxtli bo'laman", deyayotganday edi.
Doktor qaytib kelganda xotinim azoblardan qutulgan: uning hayoti ham, dardlari ham tugagan edi.
Dokxinachoron yana suv ichdi.
- Oh, juda ham dim-a, - deb uydanchiqdi-da, ayvonning u burchidan-bu burchiga yura boshladi.
Aftidan, ortiq gapirgisi yo'q edi. Ammo men, xuddi gipnozchiday, uning og'zidan so'zlarni sug'urib olmoqda edim, u yana hikoya qila boshladi.
- Doktorning oq fotihasi bilan men Monoromaga uylandim. Ikkimiz mening vatanimga qarab jo'nadik.
Monoroma mening oshiqona so'zlarimga kulmay, jid-diy turib quloq solardi. Uning qachon va nechun menga ishonmay qolganini sira tushunolmayman.
Bu orada men mayxo'rlikka berilib ketdim.
***