
III
Origan ovqatni buzoqlarga berib, idish-tovoqlarni hov-lida o'zim yuvadigan bo'ldim. Bir marta meni shu mashg'ulot ustida ko'rganingda, qattiq xafa bo'lding deb aytolmayman. Agar men baxtsiz bo'lsam, bu sening ham baxtsiz ekaningni bildirmaydi - to shu kungacha bunday oddiy haqiqat xayolimga ham kelmagan edi.
Bindu o'sdi, shu bilan birga sizlarning unga bo'lgan g'azablaringiz ham o'sa bordi. Uning tabiiy o'sa boii-shi - hammangizning haddan ziyod g'azabingizga sabab bo'lardi. Shu vaqtgacha meni bir narsa hayratda qoldiradi, nega sizlar uni haydab yubormadinglar? To'g'risini aytganda, men buning sababini juda yaxshi tushunaman: mendan hayiqar edingiz. Brama menga aql bergan - sizlar qalbingizda uni hurmat qilishga majbur edingiz. O'z kuchingiz bilan Bindudan qutula olmagach, yordam uchun chet kishilarga murojaat qilishga qaror qildingiz, Binduga er topdingiz.
- Endi yaxshi boidi, naslimizning shon-sharifi saqlanib qoldi, - der edi kelinoyim.
Men kuyovni ko'rmadim, lekin u, umuman, yaxshi odam deb eshitdim.
Bindu mening oyoqlarimni quchoqlab yig'lardi:
- Opa, nega meni erga berish zarur bo'lib qoldi?
- Qo'rqma, Bindu, eshitishimcha, ering yaxshi odam emish, - deb uni yupatardim.
- Agar u yaxshi bo'lganda ham, mening nimamni sevadi?
Kuyovning qarindoshlari kelinni ko'rish to'g'risida so'z ochmadilar. Bu hol katta kelinni tinchitdi.
Boyoqish Bindu kechayu kunduz ko'zyoshi to'kishdan to'xtamas edi. Uning ahvoli nechog'li og'ir ekanini o'z tajribamdan bilardim. Bu qiz tufayli men sizlarning oilangizda ko'p urishdim, biroq uning to'yiga qarshilik qilish-ga menda jasorat yetmadi. Men buni qilolmadim. Agar men o'lsam u nima qiladi? Axir u qiz bola, buning ustiga qora qiz. U holda u qaerda yashaydi? Qay ahvolga tusha-di? Yo'q, bu haqda o'ylamagan yaxshi - o'ylasang - yuraging yoriladi.
- Opa, - dedi bir kuni menga Bindu, - to'yga besh kun qolibdi, shu orada o'lib qo'ya qolsam qanday bo'lar ekan.
Men uni urishdim, ammo, xudo haqqi, agar Bindu
hayot bilan azobsiz vidolashsa, mening yuragimni bosib turgan tosh tushganday bo'lardi.
To'ydan bir kun burun Bindu opasining oldiga kelib yolvordi:
- Opa, men sizning og'ilingizda yashayman, nimaiki buyursalar hammasini qilaman! Oyoqlaring ostiga yiqilay, meni haydab yuborma!
Binduning opasi so'nggi vaqtda yashirincha, tez-tez yig'lardi, o'sha kuni ham yig'ladi. Nima ham qilsin sho'rlik, axir, yurakdan boshqa qonun ham bor!
- Bilasanmi, Bindu, - dedi, - er, xotin uchun ham hayot, ham ozodlik. So'ngra shunisi ham borki, taqdir senga baxtsizlikni ravo ko'rgan bo'lsa, undan qochib qutulolmaysan.
Ha, boshqa iloj yo'q. Bindu erga tegishi kerak, undan so'ng nima bo'lsa bo'lar.
Men to'yning biznikida bo'lishini istardim, biroq hammalari bir og'izdan - bu mumkin emas, to'y kuyovnikida bo'lishi kerak, odatimiz shunday, dedilar. Men bilar edim: Bindu to'yiga pul xarjlash sizlar uchun gunoh. Shuning uchun men indamadim. Ammo bir narsani siz-lar payqamadinglar - men yashirincha, Binduga o'zimning ba'zi qimmatbaho narsalarimni taqdim etgan edim, bu haqda men kelinoyimga aytmoqchi edim-u, biroq aytmadim, negaki uning qo'rqib joni chiqishi mumkin edi - nazarimda kelinoyim bularni ko'rgan bo'lsa ham, o'zini ko'rmaslikka soldi. Uning bu gunohini kechiringiz!
Ketish oldida Bindu meni quchoqlab:
- Opa, siz meni butunlay unutib yuborasizmi? - dedi.
- Yo'q, Bindu, nima hodisa yuz bersa ham, men seni unutmayman.
Uch kun o'tdi. Bundan sal ilgari ijarachingiz so'yish uchun bir qo'y yuborgan edi. Men meshqorin qarindoshlaringdan uni qutqazib, ko'mir qo'yadigan dahlizga bog'lab, o'zim boqib turdim. Men dastlab xizmatkorlarga ishondim. Ammo ular qo'yni boqishdan ko'ra ko'proq o'zlari yeyishni o'ylardilar.
To'rtinchi kun erta bilan dahlizga chiqqanimda, burchakda o'tirgan Binduni ko'rdim. Meni ko'rib ho'ngrab yubordi.
Uning eri jinni ekan.
- Nahotki shu to'g'ri bo'lsa?
- Opa, nainki men noto'g'ri gapirsam? U jinni. Qaynotam rozi bo'lmagan, lekin u qaynonamdan Yamadan qo'rqqanday qo'rqadi. U to'ydan ilgari Banorasga ketgan ekan, qaynonam shu paytda o'g'lini uylantirib qo'yibdi...
Men beixtiyor ko'mir ustiga o'tirib qoldim. Xotin kishining xotin kishiga rahmi kelmasa-ya!
- Xotin kishi, xotin kishi bo'ladi, - debdi qaynona, - ammo yigit -jinni bo'lsa ham erkak-da.
Binduning eri hamisha jinni emas edi. Biroq, ba'zan shunday jinniligi qo'zg'ardiki, uni qamab qo'yishga to'g'ri kelardi.
To'ydan keyingi birinchi kecha u soppa-sog' edi. Ikkinchi kuni birdan jinniligi qo'zg'adi. Tushda Bindu sariq mis idishda ovqat yebdi. Shunda eri birdan idishni tortib olib, hovliga otib yuboribdi. Jini qo'zg'ab, Binduni Rammoni nomli podsho xotini deb xayol qilgan ekan, go'yo xizmatkorlar uning oltin idishini o'g'irlab, unga o'z tovoqlarida ovqat bergan emishlar.
Bindu qo'rqib, joni chiqishga sal qolibdi. Kechasi qaynonasi unga, ering yoniga chiq deganda, yuragi yorilay debdi. Agar qaynonaning jahli chiqsa, uni hech qanday dalil bilan ishontirib bo'lmas ekan. Aslida bu yana ham havfliroq jinni, chunki buni hamma sog'lom aql egasi deb hisoblaydi. Bindu vahimadan toshday qotib, eri yoniga chiqishga majbur boiibdi. Yarim kechada eri uxlab qolgandan keyin, Bindu yashirincha uydan chiqib, mening oldimga qochib kelibdi. Buni tafsiloti bilan tasvir qilishga hojat yo'q.
G'azab va hayajondan tomirlarimda qon qaynab ketdi.
- Agar ular bunday nayrang qilgan bo'lsalar, to'yni qonuniy deb hisoblash mumkin emas, - dedim men. - Bindu, sen ilgarigidek menikida yashaysan. Qani ko'ray-chi, seni mendan tortib olishga kim jur'at qilar ekan?
Biroq, shunda siz hammangiz g'avg'o ko'tardingiz.
- Bindu yolg'on aytadi!
- U hech qachon yolg'on gapirmaydi!
- Sen qaerdan bilasan?
- Men aniq bilaman!
Sizlar meni qo'rqitishga urindingiz.
- Agar Binduning qaynonasi politsiyaga murojaat qilsa, biz baloga qolamiz.
- Sud ularning so'zini inobatga olmaydi, - dedim men. - Binduni aldab, jinniga erga bergansizlar.
- Sen nima, shuning uchun sudga bormoqchimisan? Buning bizga nima keragi bor?
- Men bugun qimmatbaho narsalarimni sotib bo'lsa ham, qo'limdan kelgan ishni qilaman.
- Advokatning oldiga o'zing borasanmi?
Men jim qoldim. Men boshimni devorga urishim mumkin edi. Bundan boshqa hech narsa qo'limdan kelmaydi.
Shu mahalda Binduning qaynog'asi kelib hovlida shovqin ko'tardi: politsiya uchastkasiga borib arz qilaman deb do'q qildi.
Bilmadim bu jasorat qaerdan paydo bo'ldi: ammo men politsiyadan qo'rqib, mendan najot istab kelgan odamni jallod qo'liga topshirishni istamas edim.
- Mayli, borsin politsiyaga, - dedim men.
Men Binduni o'z uyimga yashirib qo'ymoqchi edim, lekin uni qidirib topolmadim. Men gapirguncha eshikdan chiqib qochibdi: agar bu yerda qolsa, men uchun ko'ngilsiz hodisalar ro'y berajagini bilgan-da.
Bindu ahyon-ahyonda qaynonasinikidan qochib kelar-di. Biroq, bu bilan uning g'ussalari ortardi, xolos. Qaynonasi unga: "Axir yigit seni yemaydi-ku! Dunyoda yomon erlar ko'p, ularga qaraganda mening o'g'lim - tilla", der ekan.
- Qizning taqdiri shum, - der edi opasi, - biroq men nima ham qila olaman. U erkakmi, hayvonmi, nima bo'lsa ham er!
Ayollarning sadoqati haqida gapirib, xotini fohishaxonaga ko'tarib kelgan moxov tarixini tez-tez takrorlar edingiz. Siz erkaklar bu razolat haqida so'zlaganda, ozgina o'ng'aysizlik ham his etmaysiz. Shuning uchun sizlar Binduning xatti-harakatlaridan g'azablandingiz. Sizlarda uyat degan narsa yo'q!
