Ҳолоти Паҳлавон Муҳаммад [Alisher Navoiy]

Ҳолоти Паҳлавон Муҳаммад [Alisher Navoiy]
Ҳолоти Паҳлавон Муҳаммад [Alisher Navoiy]
Бисмиллоҳир-Раҳмонир-Раҳим
Эй чарх, не даврларки даст эттинг, Даврингда муҳаббат аҳлини маст эттинг, Ҳар кимники, оламда забардаст эттинг, Охир ажал илгида ани паст эттинг.
Тариқ фаносида муфаррад ва фано тариқида мужаррад, жаҳондағи паҳлавонларнинг паҳлавони жаҳони ва паҳлавонлиғ жаҳонининг жаҳон паҳлавони, сурат ва маънида бешабиҳ ва беназир, яъни Паҳлавон, шамсул-миллати ваддин[1] Муҳаммад Куштигир[2] сийрат ва суратида.
Паҳлавоннинг насабида саёдат шарафи бор, аммо чун тағойиси Паҳлавон Абусаид[3]ким, замоннинг паҳлавон ва мусаллам куштигири эркондур ва Паҳлавон кичик ёшлиғ эрконда ул фанда кундан-кунга андин ғарибосор ва ажиб намудорлар зоҳир бўлур эркондир. Андоқки, оз фурсатда жамиъ абнойи жинс борини мағлуб қилиб, бориға фоиқ ва ғолиб келибдур. Чун рўзгор ҳарунлиғидин ва лайлу наҳор буқаламунлиғидин[4] Паҳлавон Бусаид ҳаёт вадйатин муқтазойи ожил[5]ға топшурубдур. Паҳлавон истиҳқоқ била паҳлавонлиқ сартакиясига ўлтурубтур ва бу тойифа сарҳалқалиғин тавъ ва рағбат била қабул қилибдурлар. Невчунки ул, агарчи куч ва забардастликда замоннинг мунфариди эркондур, аммо куштидонлиғ ва забардастлиғда ҳам андоқ экондур ва бу тойифадин бу ўтган тўрт-беш юз йил, балки минг йилда анингдек ҳеч ёд бермайдур ва нақл қилмайдур. Бовужуди улки, ўз фанидаки, кушти бўлғайким, шуҳрати ул исм биладур ва онча якфанлиқда ва мардум афканлиқда кичик ёшлиқ эркондурким, шогирд куштигир эркондур ва бу фанда не варзиш қилур эркондур. Чун қобилияти баланд тушгандур ва мулоямати табъи борча фунунға муносиб ва баҳраманд воқеъ бўлғондур, кўп фазонил ва камолот ҳам касб қилғондурким, замон аҳли борчада Паҳлавонни мусаллам тутар эрдилар.
Ул жумладин адвор[6] ва мусиқий илмидурким, чун лаҳжаси ва ҳусни савти хўб экандур ва усули мазбут ва ҳаракоти ва саканоти марғуб. Ул дақиқ фанда кўшиш ва саъй кўргузуб, дахли том ва маҳорати молокалом топиб эрди ва дилкаш нақш[7]лар ва амал[8]лар ва дилписанд қавл[9]лар ва ғазаллар тасниф қилур эрди ва хўб айтур эрди. Андоқки, эшитган хавос ва авом хушҳол бўлмоқда беихтиёр ва ўрганмоқда беқарор эрдилар.
Ул асрнинг бу фанда моҳирлари мисли: Устод Муҳаммад Хоразмий ва Мавлоно Нуъмон ва Мавлоно Соҳиб Балхий ва Шайх Сафойи Самарқандий ва Хожа Юсуф Андижоний[10]дек кишиларнинг таснифоти муқобаласида ишлар ясабдур ва нақш ва суфия ва амал ва қавл ва жир чорзаблардек ва чун ўзи аларнинг кўпидан ҳам хушгўйроқ ва ҳам хушхон эрмиш, ишларининг шуҳрати кўпроқ воқеъ бўлур эмиш.
Машҳур амалларидан бири «чаҳоргоҳ» амалидурки, Мавлоно Тўтий[11] (алайҳа раҳма) нинг ул шеъридинким, матлаи будур:


Соқиё, де рафта ҳасту аҳволи фардо нопадид,
Хешро имруз хуш дорему фардоро ки дид?[12]
ким, Мир Бузург Термизий[13] отиға боғлабдурким, бағоят хушоянда ва мулойим эшитилур ва далил буким, Хуросон мулкида, балки Самарқанд ва Ироқда ҳамул ишни билмас гўянда йўқтур, балки ғайри гўянда дағи беҳад ва ҳаср халойиқнинг ёдидадур. Яна «сегоҳ» амалидурким, Мавлоно Хусрав[14]нинг шеъриға боғлабдур ва матлаи будурким:


Эй зи тоби оразат шамъе ба ҳар кошонай,
В-эй асири пурхами зулфат дили девонай[15]
ким, Бобур[[16] отиға боғлабтурки, ул дағи бағоят муассир ва хушоянда ишдур. Яна «сегоҳ» амалидурки.
Мавлоно Котибий[17]нинг ул шеъридинким, матлаи будурким:


Гаҳики, тиғи ту дар қатли аҳли дид барояд,
Ба як мушоҳада мақсуди сар шаҳид барояд[18].
Бу ишни боғламоқдин ғарази бу матлаъ эрмишким:


Маноли Котибий аз шоми ғам ки субҳи саодат
Ба юмни давлати Султон Абусаид барояд[19]
ким, Султон Абусаид мирзо[20] отиғи боғлабдур, ниҳоятдин ташқари дилпазир иш тушибдир.
Ва улким, Султони Соҳибқирон[21] хизматиға мушарраф бўлди, Машҳаддин «сайди ғазол»[22] шўъбасида ул ҳумоюн ҳазратнинг исмиға ўзининг бу шеъринки:

Онжо ки бар даргаҳат рўи ниёз овардаем,
Рўи дил дар каъбаи иқбол боз овардаем[23]
Mualifning boshqa asaralari
1 Mezon ul-Avzon (Tasvirlar) 1187
2 Sab’ai Sayyor (Tasvirlar) 873
3 Arba’in [Alisher Navoiy] 1675
4 Арбаин - 40 четверостиший [Alisher Navoiy] 1524
5 Арбаъин [Alisher Navoiy] 631
6 Афоризмы [Alisher Navoiy] 644
7 Badoyi ul-Bidoya (I- qism) [Alisher Navoiy] 3684
8 Badoyi ul-Bidoya (II- qism) [Alisher Navoiy] 4111
9 Badoyi ul-Vasat (I- qism) [Alisher Navoiy] 3684
10 Badoyi ul-Vasat (II- qism) [Alisher Navoiy] 2074
11 Badoyi ul-Vasat (III- qism) [Alisher Navoiy] 1537
12 Бадойиъ ул-Бидоя (I- қисм) [Alisher Navoiy] 841
13 Бадойиъ ул-Бидоя (II- қисм) [Alisher Navoiy] 1133
14 Бадойиъ ул-Васат (I- қисм) [Alisher Navoiy] 779
15 Бадойиъ ул-Васат (II- қисм) [Alisher Navoiy] 789
16 Бадойиъ ул-Васат (III- қисм) [Alisher Navoiy] 689
17 Farhod va Shirin (I- qism) [Alisher Navoiy] 1328
18 Farhod va Shirin (II- qism) [Alisher Navoiy] 4010
19 Favoid ul-Kibar (I- qism) [Alisher Navoiy] 2762
20 Favoid ul-Kibar (II- qism) [Alisher Navoiy] 1096
21 Favoid ul-Kibar (III- qism) [Alisher Navoiy] 1870
22 Фавоид ул-Кибар (I- қисм) [Alisher Navoiy] 882
23 Фавоид ул-Кибар (II- қисм) [Alisher Navoiy] 779
24 Фавоид ул-Кибар (III- қисм) [Alisher Navoiy] 674
25 Фарҳод ва Ширин (I- қисм) [Alisher Navoiy] 670
26 Фарҳод ва Ширин (II- қисм) [Alisher Navoiy] 1034
27 Hayrat ul-Abror (I- qism) [Alisher Navoiy] 6696
28 Hayrat ul-Abror (II- qism) [Alisher Navoiy] 1621
29 Hayrat ul-Abror (III- qism) [Alisher Navoiy] 1378
30 Holoti Pahlavon Muhammad [Alisher Navoiy] 1686
31 Holoti Sayyid Hasan Ardasher [Alisher Navoiy] 1526
32 Ҳайрат ул-Аброр (I- қисм) [Alisher Navoiy] 929
33 Ҳайрат ул-Аброр (II- қисм) [Alisher Navoiy] 585
34 Ҳайрат ул-Аброр (III- қисм) [Alisher Navoiy] 549
35 Ҳолоти Саййид Ҳасан Ардашер [Alisher Navoiy] 681
36 Layli va Majnun (I- qism) [Alisher Navoiy] 1644
37 Layli va Majnun (II- qism) [Alisher Navoiy] 1574
38 Layli va Majnun (III- qism) [Alisher Navoiy] 4246
39 Lison ut-Tayr (I- qism) [Alisher Navoiy] 6015
40 Lison ut-Tayr (II- qism) [Alisher Navoiy] 830
41 Lison ut-Tayr (III- qism) [Alisher Navoiy] 5125
42 Лайли ва Мажнун (I- қисм) [Alisher Navoiy] 689
43 Лайли ва Мажнун (II- қисм) [Alisher Navoiy] 654
44 Лайли ва Мажнун (III- қисм) [Alisher Navoiy] 833
45 Лисон ут-Тайр (I- қисм) [Alisher Navoiy] 1004
46 Лисон ут-Тайр (II- қисм) [Alisher Navoiy] 693
47 Лисон ут-Тайр (III- қисм) [Alisher Navoiy] 686
48 Лисон ут-Тайр (Язык птиц) [Alisher Navoiy] 1357
49 Mahbub ul-Qulub [Alisher Navoiy] 1790
50 Majolis un-Nafois (I- qism) [Alisher Navoiy] 1448
51 Majolis un-Nafois (II- qism) [Alisher Navoiy] 1870
52 Mezon ul-Avzon [Alisher Navoiy] 3147
53 Muhokamat ul-Lugʻatayn [Alisher Navoiy] 6779
54 Munojot [Alisher Navoiy] 6692
55 Munshaot (Munojot) [Alisher Navoiy] 1619
56 Мажолис ун-Нафоис (I- қисм) [Alisher Navoiy] 829
57 Мажолис ун-Нафоис (II- қисм) [Alisher Navoiy] 666
58 Маҳбуб ул-Қулуб [Alisher Navoiy] 739
59 Мезон ул-Авзон [Alisher Navoiy] 829
60 Муножот [Alisher Navoiy] 823
61 Муншаот (Муножот) [Alisher Navoiy] 669
62 Муҳокамат ул-Луғатайн [Alisher Navoiy] 1015
63 Nasoim ul-Muhabbat (I- qism) [Alisher Navoiy] 3538
64 Nasoim ul-Muhabbat (II- qism) [Alisher Navoiy] 1521
65 Nasoim ul-Muhabbat (III- qism) [Alisher Navoiy] 1698
66 Navodir un-Nihoya (I- qism) [Alisher Navoiy] 1983
67 Navodir un-Nihoya (II- qism) [Alisher Navoiy] 1406
68 Navodir un-Nihoya (III- qism) [Alisher Navoiy] 1007
69 Navodir ush-Shabob (I- qism) [Alisher Navoiy] 1826
70 Navodir ush-Shabob (II- qism) [Alisher Navoiy] 1237
71 Navodir ush-Shabob (III- qism) [Alisher Navoiy] 1457
72 Nazm ul-Javohir [Alisher Navoiy] 4169
73 Наводир ун-Ниҳоя (I- қисм) [Alisher Navoiy] 779
74 Наводир ун-Ниҳоя (II- қисм) [Alisher Navoiy] 809
75 Наводир ун-Ниҳоя (III- қисм) [Alisher Navoiy] 698
76 Наводир уш-Шабоб (I- қисм) [Alisher Navoiy] 832
77 Наводир уш-Шабоб (II- қисм) [Alisher Navoiy] 632
78 Наводир уш-Шабоб (III- қисм) [Alisher Navoiy] 708
79 Назм ул-Жавоҳир [Alisher Navoiy] 656
80 Насоим ул-Муҳаббат (I- қисм) [Alisher Navoiy] 942
81 Насоим ул-Муҳаббат (II- қисм) [Alisher Navoiy] 981
82 Насоим ул-Муҳаббат (III- қисм) [Alisher Navoiy] 939
83 Притчи [Alisher Navoiy] 813
84 Qaro koʻzum (I- qism) [Alisher Navoiy] 1877
85 Qaro koʻzum (II- qism) [Alisher Navoiy] 1519
86 Qaro koʻzum (III- qism) [Alisher Navoiy] 1532
87 Қаро кўзум (I- қисм) [Alisher Navoiy] 810
88 Қаро кўзум (II- қисм) [Alisher Navoiy] 755
89 Қаро кўзум (III- қисм) [Alisher Navoiy] 731
90 Risolai tiyr andoxtan [Alisher Navoiy] 1079
91 Рисолаи тийр андохтан [Alisher Navoiy] 561
92 Sabai Sayyor [Alisher Navoiy] 8942
93 Saddi Iskandariy (I- qism) [Alisher Navoiy] 1241
94 Saddi Iskandariy (II- qism) [Alisher Navoiy] 1369
95 Saddi Iskandariy (III- qism) [Alisher Navoiy] 2453
96 Siroj ul-Muslimin [Alisher Navoiy] 2258
97 Сабъаи Сайёр [Alisher Navoiy] 1497
98 Садди Искандарий (I- қисм) [Alisher Navoiy] 1220
99 Садди Искандарий (II- қисм) [Alisher Navoiy] 879
100 Садди Искандарий (III- қисм) [Alisher Navoiy] 1084
101 Сирож ул-Муслимин [Alisher Navoiy] 659
102 Tarixi anbiyo va hukamo [Alisher Navoiy] 3176
103 Tarixi muluki ajam [Alisher Navoiy] 2378
104 Тарихи анбиё ва ҳукамо [Alisher Navoiy] 734
105 Тарихи мулуки ажам [Alisher Navoiy] 742
106 Vaqfiya [Alisher Navoiy] 3072
107 Вақфия [Alisher Navoiy] 661
108 Xamsat ul-Mutahayyirin [Alisher Navoiy] 1919
109 Xамсат ул-Мутаҳаййирин [Alisher Navoiy] 747
110 Gʻaroyib us-Sigʻar (I- qism) [Alisher Navoiy] 6043
111 Gʻaroyib us-Sigʻar (II- qism) [Alisher Navoiy] 1934
112 Gʻaroyib us-Sigʻar (III- qism) [Alisher Navoiy] 2817
113 Ғаройиб ус-Сиғар (I- қисм) [Alisher Navoiy] 1277
114 Ғаройиб ус-Сиғар (II- қисм) [Alisher Navoiy] 651
115 Ғаройиб ус-Сиғар (III- қисм) [Alisher Navoiy] 1014
Tavsiya qilamiz
Яндекс.Метрика