Berkinib olgan sirgʻacha (hikoya) [Anvar Obidjon]

Berkinib olgan sirgʻacha (hikoya) [Anvar Obidjon]
Berkinib olgan sirgʻacha (hikoya) [Anvar Obidjon]
Barchinoy tomorqada oʻynab yurib, chap qulogʻidagi sirgʻachasini yoʻqotib qoʻydi. Dadasi yaqindagina olib beruvdi. Juda chiroyli edi, yam-yashil bargga oʻxshab yasalgan edi. Balki, anavi ariqchaning boʻyida yotgandir-u, Barchinoy uning tusini oʻt-oʻlanlardan ajratib ololmayotgandir. Balki, berkinmachoq oʻynagisi kelib, shunchaki yashirinib turgandir.
Ayam bilib qolsa, rosa achchigʻi chiqadi, endi nima qilsam ekan, deb oʻyladi Barchinoy. Sabzi urugʻi sochilgan angʻizda dikir-dikir sakrab, tinimsiz tuproq titkilayotgan chumchuqchani koʻrib, unga yaqin bordi.
– Chumchuqcha, chumchuqcha, – dedi Barchinoy, – menga bozordan sirgʻacha opkelib ber.
Chumchuqcha esa: «Chiriq-chiriq-chiriq... Bozorga borsam, don-dun sotayotganlar menga tosh otishadi. Bozorga borishdan qoʻrqaman», dedi-yu, pir-r etib uchib ketdi.
Barchinoy ona tovuqning yonida chiy-chiylab yurgan sap-sariq joʻjalarni koʻrib, ularni chorlashga tushdi:
– Jip-jip-jip, buyoqqa kelinglar. Menga bozordan sirgʻa opkelib bersalaring-chi, mallatoylarim.
– Jip-jip... Jajji joʻja bozorga borolmaydi, – deb juvillashdi joʻjalar. – Onamizga jippa-jippa yopishib yurmasak, jichcha-jichcha kaltak yeymiz.
Keyin Barchinoy molxona tuynugining ustidagi kavakdan moʻralab qarayotgan musichaga yalindi:
– Musichaxon, musichaxon, menga bozordan sirgʻa opkelib ber.
– Quqqu-gʻuv, quqqu-gʻuv... Men bola ochaman deb tuxum bosib yotibman, bozorma-bozor sangʻishga vaqtim yoʻq, – deya javob qildi musicha va iniga yanada biqinib oldi.
Shu payt tepadan: «Hey, qiz!» – degan ovoz keldi. Barchinoy qarasa, yongʻoqning baland shoxida semiz bir hakka koʻzini chaqchaytirib turibdi. U mitir-mitir odimlab yongʻoqqa yaqinlasharkan, meni «hey, qiz» dema, otim Barchinoy, deb hakkaga tanbeh berdi.
– Men hakkavoyman, shaq-shaq-shaq, – dedi hakka. – Anavi musicha bilan nimani gaplashayotgan eding, Barchinoy?
– Sirgʻamdan bittasini yoʻqotib qoʻydim, – deya yana arzini ayta boshladi Barchinoy. – Musichaxonga bozordan sirgʻa opkelib ber desam, hozir bola ochyapman, vaqtim yoʻq, deb unamadi.
Shunda hakka: «Bunaqa ishga, mana, biz vaqt topamiz. Sen menga yongʻoq chaqib tur, men senga oltin sirgʻa olib kelib beraman», dedi-da, shoxdagi yongʻoqlarni choʻqib-choʻqib toʻka boshladi.
Barchinoy yongʻoqlarni chaqib boʻlguncha, hakka qayoqqadir borib, tumshugʻida bir juft sirgʻa koʻtarib keldi. Sariq-qizgʻish bu sirgʻalar rostdan ham oltin boʻlib, quyoshda yalt-yult tovlanib turardi. Barchinoy bu sirgʻalarni kimning qulogʻida koʻrganini darhol esladi.
– Yoʻ-oʻ-q, – dedi Barchinoy, – oʻgʻirlik judayam-judayam yomon narsa. Ertaklardagi oʻgʻrilar doim jazosini tortishadi. Qingʻirqoʻl boʻlsang, sen ham oxiri bir baloga yoʻliqasan.
Barchinoy bu sirgʻalarni tanib, mitillaganicha qoʻshni hovliga kirib bordi, boʻlgan voqeani aytib, kelinchak opasiga taqinchogʻini qaytarib berdi. Uzumlar soyasida bosh yuvayotib, hoʻl boʻlmasin deb yechib qoʻygan sirgʻalari pismiq hakkaga oʻlja boʻlganini yosh kelinchak shundagina anglab yetdi.
Bu voqeani eshitib, Barchinoyning kattadadasi nihoyatda sevinib ketdi, «balli, Barchinim, doim shunaqa aqlli boʻlgin», deb peshanasidan oʻpdi. Keyin: «Bozor kuni shaharga borib, oʻzim senga zoʻr sirgʻacha opkelib beraman», dedi.
– Oygulga-chi? – deb soʻradi Barchinoy, amakisining kulogʻich qizchasiga ham ilinib.
– Oygulgayam albatta opkelamiz, – dedi kattadadasi va Barchinoyni bagʻriga bosib, «halol qizim, saxiy qizim», deya maqtay boshladi.
Qaerdadir yashirinib yotgan qaysar sirgʻachasini eslab, hanuz yuragi siqilayotgan Barchinoyning koʻngli, bu maqtov-alqovlardan soʻng, birdan yorishib ketdi.

1995
Muallifning boshqa asarlari
1 Oltin yurakli avtobola (qissa va hiko... [Anvar Obidjon] 7763
2 Meshpolvonning janglari [Anvar Obidjon] 7058
3 Oltiariq hangomalaridan [Anvar Obidjon] 2728
4 Bezgakshamol-2 (hajviy hangomalar) [Anvar Obidjon] 1884
5 Qorinbotir (doston) [Anvar Obidjon] 1838
6 Tushuntirish xati (hajviya) [Anvar Obidjon] 1650
7 Jaqqi (hikoya) [Anvar Obidjon] 1600
8 Maqtanchoq (hikoya) [Anvar Obidjon] 1568
9 Qoʻgʻirchoqlar (hikoya) [Anvar Obidjon] 1445
10 Тушунтириш хати (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 1401
11 Kambagʻalbop Gulmatiy (hajviya) [Anvar Obidjon] 1392
12 Dardingni stadionda ayt (hajviya) [Anvar Obidjon] 1340
13 Eh, la’nati ombor… [Anvar Obidjon] 1314
14 Madaniy zoʻravonlik (hajviya) [Anvar Obidjon] 1294
15 Menga til oʻrgatmoqchi boʻlishgani (h... [Anvar Obidjon] 1289
16 Aspan attorning arizalari (hajviya) [Anvar Obidjon] 1284
17 Аёллар ва хаёллар (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 1262
18 Baqalarning niyati buzuq (hajviya) [Anvar Obidjon] 1230
19 Ҳакка холанинг иғволари (ҳикоя) [Anvar Obidjon] 1220
20 Val… valay… (hajviya) [Anvar Obidjon] 1211
21 Вал… валай… (ҳажвия) [Anvar Obidjon] 1201
22 Ayollar va xayollar (hajviya) [Anvar Obidjon] 1200
23 Безгакшамол-2 (ҳажвий ҳангомалар) [Anvar Obidjon] 1198
24 Buzoq guvohlikka chaqirilsin! (hajviya) [Anvar Obidjon] 1189
25 Boymamat Beshinchi (hikoya) [Anvar Obidjon] 1188
26 Kezargon Boychechak (qissa) [Anvar Obidjon] 1188
27 Toʻnni teskari kiyish (hajviya) [Anvar Obidjon] 1179
28 Nishon buqoq va ritmik gimnastika (ha... [Anvar Obidjon] 1177
29 Oltin vasvasasi (hajviya) [Anvar Obidjon] 1175
30 Babangida (hajviya) [Anvar Obidjon] 1174
Tavsiya qilamiz
Яндекс.Метрика