Chumchuq ovi (hikoya) [Aziz Nesin]

Advokat doʻstim Urxon Opoydin bir kuni gap orasida:
— Men ham bir marta yozuvchilik qilganman, — deb qoldi.
— Qandoq qilib? — soʻradim men.
U hikoya qilib berdi.
— Boshlangʻich maktabda, taxminan uchinchi sinfda oʻqib yurgan paytlarim edi. Yakshanba kunlari dalaga chiqib, maza qilib oʻynab kelardik. Asosiy ermagimiz rogatka (sopqon)ga tosh solib otish edi. Ana shunday kunlardan birida Burxon akam bilan oʻynab yurib, qush ovlashga jazm qildik. Rezinka rogatkaga mayda toshlardan qoʻyib, qushlarni poylab otamiz, hecham tegmaydi. Bir payt qoʻqqisdan roʻparadagi daraxtdan bir gala chumchuq «pir» etib osmonga koʻtarildi. Burxon akam darhol rezinkani choʻzib turib bir otgan edi, bitta chumchuq «tap» etib yerga tushdi. Oʻqimiz nishonga tegishini kutmagan ekanmiz shekilli, ikkovimiz ham esankirab qoldik. Keyin chumchuqning teppasiga yugurib bordik. Jon talvasada tipirchilab, toʻlgʻanib yotgan qushchani koʻrib, ikkovimiz bexosdan yigʻlab yubordik. Chumchuq boyoqish uchay desa ucholmas, qochay desa qocholmasdi. Hali tirik edi. Bu dahshatli oʻlim azobi bir-ikki daqiqa davom etgan boʻlishi mumkin, ammo mening nazarimda u cheksizday tuyulardi. Chumchuq yotgan joyida tipirchilagan sari biz battar hoʻngrab yigʻlardik. Oxiri u qimirlamay qoʻydi. Qushchaning joni uzilgan boʻlsa ham, aka-uka ikkovimiz hamon hoʻng-hoʻng yigʻlardik. Men uning oʻlimiga sababchi boʻlgan rogatkani olib uloqtirib yubordim. Burxon akam qoʻli bilan yerni timdalab, chumchuqqa goʻr ochdi. Yigʻi-sigʻi bilan uni koʻmdik. Shundan keyin ikkovimiz bir ogʻiz churq etmay, xoʻrsina-xoʻrsina uyga qaytdik.

Ertasi kuni sinf oʻqituvchimiz erkin mavzuda insho yozishni buyurdi. Men oʻzimga gʻoyat ta’sir qilgan mana shu voqeani bayon qilib berdim. Oʻqituvchimiz inshoyimni oʻqib chiqqach, juda maqtadi, koʻklarga koʻtardi. Xullas, mening umrimda birinchi marta yozgan asarim shu boʻldi.

№	Muallifning boshqa asarlari
1	Gʻaroyib bolalar (roman) [Aziz Nesin] 7140
2	Ona tarbiyasi (hikoya) [Aziz Nesin] 2253
3	Ғаройиб болалар (роман) [Aziz Nesin] 1447
4	Keyin xursand boʻlasiz (hikoya) [Aziz Nesin] 1406
5	Xaloskor it (hikoya) [Aziz Nesin] 1275
6	Tulki ovlagan ayiq (hikoya) [Aziz Nesin] 1254
7	Ibratli tasodif (hikoya) [Aziz Nesin] 1221
8	Ayiqning tashakkuri (hikoya) [Aziz Nesin] 1149
9	Она тарбияси (ҳикоя) [Aziz Nesin] 1093
10	Joʻr ovoz boʻlib (hikoya) [Aziz Nesin] 1043
11	Idol Branski (hikoya) [Aziz Nesin] 982
12	Халоскор ит (ҳикоя) [Aziz Nesin] 959
13	Ибратли тасодиф (ҳикоя) [Aziz Nesin] 945
14	Тулки овлаган айиқ (ҳикоя) [Aziz Nesin] 939
15	Айиқнинг ташаккури (ҳикоя) [Aziz Nesin] 934
16	Шафқатли ит (ҳикоя) [Aziz Nesin] 907
17	Кейин хурсанд бўласиз (ҳикоя) [Aziz Nesin] 906
18	Shafqatli it (hikoya) [Aziz Nesin] 891
19	Жўр овоз бўлиб (ҳикоя) [Aziz Nesin] 882
20	Идол Брански (ҳикоя) [Aziz Nesin] 880
21	Чумчуқ ови (ҳикоя) [Aziz Nesin] 764

№	Eng ko‘p o‘qilganlar
1	Gʻazallar, ruboylar [Zahiriddin Muhammad Bobur] 72867
2	Yulduzlar mangu yonadi (qissa) [Togʻay Murod] 67039
3	Sobiq (hikoya) [Said Ahmad] 50986
4	Qorakoʻz majnun (hikoya) [Said Ahmad] 48254
5	Guliston [Sa’diy] 44679
6	Gʻazallar [Nodira] 44073
7	Ot egasi (hikoya) [Shukur Xolmirzayev] 33090
8	Yulduzli tunlar (I- qism) [Pirimqul Qodirov] 32479
9	Мусульманские имена (част... [Ibn Mirzakarim al-Karnaki] 32330
10	Hikmatga toʻla olam (gʻazal, ruboiy... [Sa’diy Sheroziy] 27401

Tavsiya qilamiz