Yoʻgʻon tepa (hikoya) [Said Ahmad]

Yoʻgʻon tepa (hikoya) [Said Ahmad]

Bugun shanba, idora xodimlariga maosh berilayapti. Odatda idora boshliqlarining hurmati uchun kassir kabinetga vedomost koʻtarib kiradi. Qodirov kassir uzatgan pulni sanamay, stol tortmasiga solar ekan, dedi: – Nuralievga ayting, kirsin! Sal oʻtmay, bosh buxgalter Nuraliev kirdi. – Menga qarang, bugun bir otamlashmaylikmi? Maoshni boʻlsa, oldik. Pul xotinning qoʻliga tegdimi, tamom. Paka qoʻlimizdaligida yayrab olaylik. Bu gap Nuralievga ham yoqdi. Qodirov stol yonidagi tugmani bosdi. Sekretar qiz kirdi. – Apsamatov bilan Sobirovni darrov chaqiring! Apsamatov bilan Sobirov uzun-qisqa boʻlib kirib kelishdi. – Qani,– dedi Qodirov, – olti-oltidan choʻzinglar. Yoʻgʻon tepaga borib, bir oshxoʻrlik qilamiz. Apsamatov jon deb turgan ekan, darrov olti soʻmni stolga tashladi. Ammo Sobirov gardanini qashib turib koldi. – Boʻling, boʻling,– dedi Nuraliev,– muncha lattachaynarsiz, olti soʻm kimni oʻldiribdi? – Olti soʻm hech kimni oʻldirmaydi-yu, ammo keliningiz qancha maosh olishimni tochniy biladi. Undan tashqari, xotinsiz biron joyga borolmayman. – E, sadqayi erkak keting, qoʻying bu gaplarni. Sobirov jonidan sugurgandek qilib, olti soʻmni qoʻli qaltirab stolga qoʻydi. Qodirov shofyorni chaqirib, xarajatga yubordi. Ish soati tugashi bilan toʻrt kishi Yoʻgʻon tepaga qochishga ahd qilishdi. Shundoq boʻldi. Yoʻgon tepa viloyatda eng salqin, eng xushmanzara joy. Toʻrt ulfat rosa yayrashdi. Shofyor oshga usta edi, har bitta guruch oʻzi oʻrmalab ogʻizga kirib ketaman doydi. Salatni aytmaysizmi, koʻk qalampir aralashgan salat dunyoda yagona boʻlsa ajab emas. Oshga bostirilgan yearimsoqpiyoz yangi soʻyilgan qoʻyning iligidan afzal boʻlsa afzalki, kamligi yoʻq. Xullasi, toʻrt ulfat kech soat oʻn bir yarimgacha maishat qilishib, oʻn ikkidan sal oshganda shaharga qaytishdi. Bunday paytlarda boshliqlar juda saxiy boʻlib ketishadi. Qodirov ham shunday fazilatdan xoli emas. Sheriklarini bir-bir eshiklari oldiga tashlab, uyiga oʻtib ketdi. Ajoyib osh uchun shoferga rahmat aytib, oʻzi ham darvozasi oldida tushib qoldi. Eshikni qoqdi. Ichkaridan javob boʻlmadi. Yana eshik qoqdi. Qoʻshnilar nima gap deb yugurib chiqishdi-yu, Qodirovning xotini chiqmadi. Yarim soat eshik qoqdi. Xotini eshik orqasida turgan ekan, axmri ovoz berdi. – Nega eshik ochmaysan, majlisdan oʻladigan boʻlib kelsam ham, shunaqa qilasanmi? – Boradigan joyingizga boravering. Osh yegan joyingizda yotishga joy qilib berishmadimi? oʻshaqqa borib yoting! Qodirovning dami ichiga tushib ketdi. Ancha vaqtgacha «gʻiring» deyolmay turib qoldi. – Qoʻy, xotin, qoʻni-qoʻshnilarning oldida sharmanda qilma. Uyda bafurja gaplashamiz. Xotin javob qilmadi. Oyoq tovushining uzoqlashgani eshitildi. Ana shundan keyin Qodirov yana yarim soatcha eshik taqillatdi, boʻlmadi. Orqasiga qaytdi. Mashina ketib boʻlgan, soat birdan oshib avtobuslar ham siyraklashib qolgandi. Idora, oʻhhoʻ, qancha joyda. Qodirov soat ikki yarimlarda idoraga qaytib keldi. Qarasa, kabinetining koʻcha tarafga qaragan derazasidan yorugʻ tushib turibdi. Uborshitsa pol yuvayotgan boʻlsa kerak, deb oʻyladi. Qorovul keling aka, deb darvozani ochdi. – Otchyotga tayyorlanadigan edim, shu yerda tinchgina... Kabinet eshigini ochish bilan hayron boʻlib toʻxtadi qoldi. Bosh buxgalter Nuraliev yechinmay, divanga chalqancha yotib olgan, kabinetni boshiga koʻtarib xurrak tortardi. Nima balo, uyiga tashlab kelgan edim-ku, deb hayron boʻldi Qodirov. U qorovuldan plan boʻlimining kalitini soʻradi. – Ochiq, aka.ochiq. Apsamatov inim divanda yotibdilar. – Kadrlar boʻlimi-chi? – U yer ham ochiq. Sobirov yotibdi. Qodirov nima qilishini bilmay, garajning kalitini soʻradi. – U yer ham band, shofyoringiz «Volga»da yotibdi. Qodirov qaqqaygancha turib qoldi. – Menga qarang, ota, – dedi u qorovulga. – Sizga javob. Uyingizga borib, yota qoling. Biz bugun tong otar otchyot tuzamiz. Koʻrpa-yostiqni yigʻmang. Charchaganimda men yotaturaman. – Umringdan baraka top, bolam. Kampirim otdixing qachon, deb soʻrayotgan edi. Juda bopta boʻldi. Qorovul chol duo qilib, uyiga joʻnab qoldi. Qodirov uning oʻrniga yonboshladi. Toʻrt oshxoʻr idorani boshlariga koʻtarib, xurrak tortishardi. Ayniqsa, boshbux Nuraliev karnayga oʻxshatib tortar ekan. Bu kecha toʻrt oshxoʻrning xotini xafa, birgina qorovul cholning xotini xursand edi.

Muallif: Said Ahmad