Chiroqni oʻchir (hikoya) [Said Ahmad]

Chiroqni oʻchir (hikoya) [Said Ahmad]

Majlis raisi tikuv fabrikasining direktori Azlarovga soʻz berdi. Azlarov salmoqli qadamlar bilan bitta-bitta bosib minbar tomonga yoʻl olgan edi, qornida bir nima uzilib ketgandek ikki bukchayib, arang minbarga yetib oldi. Oʻrtoqlar! U «oʻrtoqlar»ni shunday qattiq aytdiki, oldidagi qogʻoz ogʻzidan chiqqan shamoldan uchib polga tushdi. Qogʻoz dokladning birinchi beti ekan shekilli, Azlarov boshqa gap aytolmay jahl bilan yana bir marta «oʻrtoqlar» dedi. Prezidiumdagilar poldan qogʻozni olib uning oldiga qoʻyishdi. Azlarov birinchi varaqdagi gaplarni tutilmay oʻqib berdi. Ya’ni, fabrika kvartal ishlab chiqarishini muvaffaqiyat bilan yakunlagani, mahsulot sifati koʻtarilgani, hamma mollar a’lo navga oʻtganini goh iljayib, goh pisanda qilib oʻqib berdi. Birinchi varaqdagi gaplar tamom boʻldi shekilli, ikkinchi varaqni ochmay sarosimaga tushib ancha turib qoldi. Nega u ikkinchi varaqni ochmaydi. Xuddi sandalda qoʻlini isitayotgandek yuqoriga chiqarmaydi? Azlarov shu kuyi uzoq sarosimada turgandan keyin qogʻozni tili bilan varaqlab ochdi-da, qolgan joyidan olib ketdi. Uning bu ishidan zaldagilar kulishni ham, kulmaslikni ham bilmay, birov iljayib, birov ogʻzini ochmay yoʻtalib qoʻyaqoldi. Ammo Azlarov to dokladi tugaguncha qolgan yetti bet qogʻozni ham tili bilan varaqlab ochdi. Doklad qarsaklar bilan tamom boʻldi. Doklad-ku, tamom boʻldi, nega endi Azlarov minbardan tushmaydi. Zalga qaraydi, javdiraydi, prezidiumga qaraydi, javdiraydi. Nima boʻldi? Majlis raisi fabrika veterani — keksa ishchi Qosim otaga soʻz berdi. Ammo Azlarov minbarni boʻshatmadi. Chol sahnada turib Azlarovga boshdan-oyoq bir qarab chiqdi-da, sahnaning bu chetiga oʻtib, gapini boshladi. — Oʻrtoqlar! Fabrikamiz kvartal planini oshirib bajargani rost. Dokladchi oʻrtoq Azlarov mahsulot sifati haqida yolgʻon gapirdi. Tikkan kiyimlarimizning sifati rasvo. Men sizga fabrikamizda takilgan eng yaxshi kostyum shimlardan bittasini koʻrsataman. Chol Azlarovta yuzlandi. — Oʻrtoq direktor, sizning kostyumingiz maxsus zakaz bilan fabrikamizda tikilgan, bu yoqqa oʻtib xalqqa bir koʻrsating. Koʻrib qoyil qolishsin. Azlarov nimadir, deb gʻuldiradi. Nima deganini birov tushunmadi. — Koʻrsata olmaydi, hatto minbarning kamgagidan chiqolmaydi ham. Boya doklad yozilgan tezis qogʻozlarni tili bilan varaqlashiga nima sabab bilasizlarmi? Oʻzim aytib qoʻyaqolay. Bitta «Oʻrtoqlar!» deb kuchangandayoq a’lo navli shimning tugmalari yerga toʻkilib ketib, oʻrtoq direktorniig ikki qoʻli band boʻlib qolgan. Chol zalga qarab kimnidir qidira boshladi. U axtargan odamini topib, xursand boʻlib ketdi. — Hoy montyor bolam, chiroqni birpas oʻchir, Azlarov uyiga borib boshqa shim kiyib kelsin. Hali kulgi bosilmagan ham ediki, chiroq lip etib oʻchdi. Chiroq yonganda Azlarov minbarda yoʻq edi, Majlis raisi navbatdagi notiqqa soʻz berdi.

Muallif: Said Ahmad