Sher (hikoya) [Said Ahmad]

Sher (hikoya) [Said Ahmad]

Yoshlik paytlarimda Qoʻzivoy degan oʻrtogʻim boʻlguvchi edi. Buni qarang, shu koʻchadan oʻtib keta turib oʻshani koʻrgim kelib, samovarga kirdimu surishtirdim. — Qaysi Qoʻzivoy, — deyishdi samovardagilar hayron boʻlishib. — Moʻminjon akaning oʻgʻlida. — E-ha, — dedi qulogʻiga tanga qistirgan moʻylovdor samovarchi. — Qoʻzivoy demang, Shervoy deng. Shundoq boʻlib ketgan. Hayron boʻldim. Qoʻzi qoʻyning bolasi, yuvosh narsa boʻladi. Moʻminjon aka ham, oʻz otidan ma’lumki, qoʻy ogʻzidan choʻp olmaydigan odam. Nega shu odamning ne umidlar bilan moʻmingina boʻlsin deb ism qoʻygan bolasi birdan sherga aylanib qoldi? Mening hayron boʻlayotganimni sezgan samovarchi kulib gap qoʻshdi. — Qoʻzivoyni sher emizgan. Sher boqqan. U shundoq dediyu, samovarning tagiga choʻp tiqib, oʻz ishiga ovora boʻlib ketdi. Undan boshqa gap soʻrolmadim. Indamay chiqib ketayotgan edim katta tolningʻ tagiga bir taksi kelib toʻxtadi. Undan qorin tashlagan, soqol moʻylov qoʻygan bir kishi tushdi. Tikilib qarasam Qoʻzivoy. Voy tavba, odam degan ham shunaqa toʻlishib ketadimi. Qoʻzivoyning ochiq koʻkragidan yoli buralib, buralib chiqib turibdi. Basharasi ham, koʻkragi ham xuddi sherga oʻxshaydi. Sher deyishlari bejiz emasga oʻxshab qoldi. Oʻxshaydi, oʻlay agar oʻxshaydi. Oʻzimni tanitgan edim Qoʻzivoy quchogʻini ochib kelib, bagʻriga bosib koʻrishib ketdi. Voy boʻ! Odam bolasida shunaqa kuch boʻladimi? Qovurgʻalarim qisirlab ketdi-ku! Sher deganicha bor. Sher, Sher! — Sher boʻlib ketibsan-ku,— dedim belimni silab. Bizning uchrashuvimizni kuzatib turgan samovarchi yana gap qotdi. — Sherning normasini urib turgandan keyin sher boʻladi-da! Uning gapiga tushunolmadim. Samovarga kirdik. Qoʻzivoy xaltasidan bir boʻlak son goʻshtini olib podnosga tashladi. — Qovurma-povurma qilib tashla, oshnam kelib qoptilar. Qolganini bitta-yarimtaga pullarsan. Oʻsha kuni kechgacha qolib ketdim. Qovurma juda antiqa boʻlgan ekan, gapning ochigʻini aytsam bunaqa shirin goʻshtni umrimda yemagan edim. — Menga qara, Qoʻzi, qaerda ishlayapsan? Nima ish qilasan? — Soʻrama, oshna, ishimning mazasi yoʻq. Senga oʻxshagan ogʻaynilarim katta-katta ishlarda turib, men bechora qayoqdagi past ishlarda yuribman. Hayvonot bogʻiga zavxozman. Qayoqdagi hayvonlar orasida yuribman. Unga rostdanam rahmim keldi. Bir oʻng kelib qolsa durustroq ishga oʻtqazib qoʻyishni niyat qilib qoʻydim. Rost-da, gavdasi ham, kuchi ham sherga teng keladigan bir qadrdonim hayvonlar orasida yursa, yaxshimi! Oradan oʻn kunlar chamasi oʻtib bolalarni hayvonot bogʻiga olib bordim. Aylanib turli-tuman hayvonlarni tomosha qilib yuribmiz. Zambargʻaltakka suyak-sayoqlarni solib gʻildiratib kelayotgan Qoʻzivoyga koʻzim tushib qoldi. U gʻaltagini sher qamalgan qafasning oldiga kelib toʻxtatdi. Sher oʻladigan darajada ozib, choʻp boʻlib ketibdi. U Qoʻzivoyga xoʻmrayib qaradi-da, keyin yuzini teskari oʻgirib oldi. Astoydil qarasam qafasdagi rostakam sher bir vaqtlar men bilgan Qoʻzivoyga oʻxshab qopti. Ipdak ingichka Qoʻzivoy rasmona sherga aylanib ketibdi. Nazarimda Qoʻzivoy qafasda-yu, sher bu yoqda turganga oʻxshaydi. Endi bildim. Samovarchi bilib aytgan ekan. Qoʻzivoy sherga beriladigan goʻsht-yogʻlarni yeb oʻzi sher boʻlib, sherni Qoʻzivoy qilib qoʻyibdi.

Muallif: Said Ahmad